Deelname Duitsland aan militaire acties tegen Servië onzeker

BONN, 11 JULI. Het is onzeker of Duitsland kan meedoen aan de gisteren door de Westeuropese Unie (WEU) geïnitieerde militaire operatie ter controle van het VN-embargo tegen Servië.

De Duitse regering wil dat wel, en ze heeft ook al operationele voorbereidingen getroffen, maar vindt dat zij eerst instemming van de oppositionele SPD moet krijgen. De SPD weigert die instemming te geven. Zij acht Duitse deelneming in strijd met de grondwet. En zelfs al zou dat niet zo zijn, dan nog vindt zij enige Duitse militaire rol op de Balkan om politieke en historische redenen "ongewenst en onverstandig'.

Dat de NAVO zich bij dit WEU-initiatief heeft aangesloten, en dat de operatie in de Adriatische Zee en boven Bosnië-Herzegovina zal worden uitgevoerd door een multinationale NAVO-eenheid van marineschepen en verkenningsvliegtuigen, doet aan dit afwijzende standpunt niet af. De SPD wil niet meewerken aan een "sluipende uitholling' van de grondwet, de regeringscoalitie moet eerst met nadere voorstellen voor wijziging van de grondwet komen. Aldus gisteravond Hans-Ulrich Klose, fractieleider van de SPD in de Bondsdag.

De SPD is onmisbaar voor de parlementaire meerderheid van twee derden die vereist is voor grondwetswijziging. Zij houdt eraan vast dat de huidige grondwet Duitse militaire actie alleen toelaat als er sprake is van een aanval op het grondgebied van een van de NAVO-partners. Ze is bereid om mee te werken aan grondwetswijziging die deelneming in vredesbewarende acties van blauwhelmen mogelijk maakt. Aan het afdwingen van vrede met militaire middelen mag Duitsland echter ook in de toekomst niet meedoen, zei Klose. De SPD verwijt de regeringscoalitie dat ze zich nu in een "grijze zone' tussen humanitaire en militaire VN-acties wil begeven.

Voor Klose is de al ruim twee jaar slepende discussie over grondwetswijziging op scherp komen te staan. Desnoods zal zijn partij in dit concrete geval, als de Duitse regering dus toch aan de WEU-operatie wil deelnemen, bezwaar maken bij het Constitutionele Hof in Karlsruhe, de hoogste Duitse rechter.

Kanselier Kohl en minister Kinkel (FDP, Buitenlandse Zaken) hadden gisteren op de CVSE-top in Helsinki hun NAVO- en WEU-partners al gezegd dat zij overleg in Bonn moeten voeren voor zij Duits militair materieel beschikbaar kunnen stellen.

De kwestie-Joegoslavië, en de ellende in Sarajevo, houden de Duitse gemoederen zeer bezig. Nu deze actie naleving van een VN-embargo moet helpen verzekeren, en de Duitse rol binnen de WEU en de NAVO in het geding is, meent de kanselier kennelijk dat de SPD haar afwijzing niet makkelijk zal kunnen volhouden. Hij zei althans gisteren in Helsinki: “Ik verheug me al op het debat thuis.”