Congres VS: spitsroeden lopen voor de vorsten van weleer

WASHINGTON, 10 JULI. De 40-jarige Democratische afgevaardigde Charles Luken heeft afgelopen week besloten om op te stappen. Na twee jaar heeft hij al genoeg van het Congres. Van de 435 Afgevaardigden is deze ex-burgemeester van Cincinnati de 76e, die vertrekt. Zijn herverkiezing was gegarandeerd, zonder Republikeinse oppositie. “Als burgemeester kan ik in een wip een straatnaam veranderen. Hier in het Congres krijg je niets gedaan”, klaagde hij. “Er is een groep in het Witte Huis die elke dag uitpluist hoe ze het Congres een slechte indruk kan laten maken en er is een groep in het Congres die listen verzint om de president te laten struikelen.” Acht van de 100 senatoren houden het ook voor gezien.

Congresleden hebben er genoeg van om voor profiteurs en zakkenvullers te worden uitgemaakt. Ze moeten zich altijd excuseren voor hun vak. Hun harde werk strekt hen niet meer tot eer. Vroeger gingen ze als vorsten rond, toegejuicht en gevleid door passanten en notabelen. Nu krijgen ze geen bewonderende blikken maar bittere klachten, als ze aan de medepassagier in het vliegtuig hun vak bekend maken. Omdat politici ijdele mensen zijn, komt het hard aan. Sommige Afgevaardigden, die vaak rood stonden op de bank van het Huis van Afgevaardigden hebben zich vrijwillig teruggetrokken uit angst voor een negatieve campagne van tegenkandidaten. Anderen sneuvelden door de bittere stemming bij de voorverkiezingen. De herindeling in kiesdistricten heeft ook heel wat Congresleden geveld.

Amerikaanse politiek staat voor stagnatie. Jonge kiesgerechtigden tussen de achttien en 24 hebben dan ook vrijwel helemaal hun belangstelling verloren, omdat zij alleen klachten hebben gehoord over de politiek. Zij weten niet anders dan wat de presidenten Reagan en Bush hen over een spilziek en lastig Congres hebben verteld. Zij popelen niet om te kiezen en zijn onverschillig. Slechts een van de vijf onder de 25 jaar weet dat de Democraten een meerderheid hebben in het Congres, bleek uit een deze week vrijgegeven opiniepeiling van Times Mirror. Vooral 50-plussers zijn actief in de politiek. Zij zijn ook het radicaalst in hun verlangen naar verandering omdat zij de huidige toestand nog kunnen vergelijken met de tijd dat Amerika een sterke grote mogendheid was.

Onafhankelijk presidentskandidaat Ross Perot doet het vooral goed onder de ontevredenen. En het is ook Perot, die meer dan gebruikelijke belangstelling heeft gewekt voor deze verkiezingen. Als zijn campagne niet inzakt, zal er een hogere opkomst zijn dit najaar maar dan met veel proteststemmen.

De Democratische en Republikeinse partijen, die volgende week en volgende maand hun conventies houden om hun presidentskandidaat te benoemen, staan er slecht op. Meer dan vier vijfde van de respondenten in een opiniepeiling van The Washington Post zeiden dat de partijen hun contact met de kiezers hebben verloren. Twee derde zou graag een onafhankelijke partij zien.

Democratisch Afgevaardigde Howard Wolpe (52) probeerde altijd de antipolitieke stemming onder zijn kiezers tegen te gaan. “Ik hou van dit instituut en we kunnen ook een verschil maken in de levens van de mensen. Maar deze problemen zijn ontstaat door langdurige verwaarlozing. We worden irrelevant voor de kiezers”, zegt hij, zittend in een groene, neoklassiek ingerichte zijzaal van het Huis.

Wolpe slaagde er altijd in om zijn persoon buiten het cynisme van de kiezers te houden. Hij wist als ervaren en competent wetgever “de bacon thuis te brengen” voor zijn district. De antipolitieke haat richtte zich meer tegen het Congres in het algemeen. Maar dit jaar ontruimt hij ook zijn kantoor, omdat na herindeling in de deelstaat Michigan zijn kiesdistrict is verdwenen. Het is het eerste verkiezingsjaar sinds 1969 dat hij niet op een stembiljet staat. Hij stelt zich nu kandidaat als gouverneur van Michigan. Daarin volgt hij een nationale trend voor politici, die op deelstaatniveau meer hopen te kunnen uitrichten.

Het zwaarst vindt Wolpe de dagelijkse druk van zijn verkiezingskas. Omdat hij als progressief Democraat in een conservatief district verkeert, heeft hij een flinke geldvoorraad nodig, vindt hij. Voor de verkiezingen van twee jaar geleden had hij 800.000 dollar.

Voor veel Congresleden dient een dikke grote verkiezingskas ook als dreigend afschrikkingswapen tegen eventuele plannen van politieke tegenstanders. Een verkiezingskas van een miljoen dollar stelt de drempel hoog. Een tegenkandidaat moet dat bedrag kunnen benaderen, terwijl belangengroepen en mensen minder graag geld geven aan een onbekende persoon. Voor de bekendheid zijn juist televisiecampagnes nodig. “Het is heel vernederend. Het is het lelijkste onderdeel van dit verkiezingsproces”, verzucht Wolpe over de geldinzamelingen. “Het stopt nooit. De dag na mijn verkiezing begin ik er weer mee. Vanaf maart in een verkiezingsjaar spendeert een kandidaat elke dag tijd aan het verkrijgen van verkiezingsgeld.”

Wolpe bezoekt elke avond geldinzamelingsrecepties of diners van zijn collega's, recepties van belangengroepen die hem steunen, kiezers en hij organiseert fund raisers voor zichzelf, waar zijn collega's dan weer komen. In het totaal racet hij tussen vijf en acht 's avonds van en naar ongeveer vijf sociale gelegenheden en dat na een hele dag vergaderen in het Congres. Vrijdag vliegt hij terug naar zijn district van 517.000 inwoners en houdt hij lokale bijeenkomsten. Er zijn allerlei evenementen waar Congresleden de eerste bal moeten aftrappen en in optochten moeten lopen of spreekbeurten moeten houden.

Een zondag in de twee weken en een avond per week neemt Wolpe vrij. Voor Congresleden die altijd “waarden van het gezin” prediken, is een normaal gezinsleven onmogelijk. Voor Luken was het een voorname reden om te vertrekken. Wolpes eerste huwelijk is inmiddels gesneuveld. Binnenkort hertrouwt hij. Pas maandagavond vliegt hij weer terug naar Washington.

De Democraten deden een voorstel om verkiezingscampagnes meer door overheidsgeld te laten financieren en de geldstroom van buitenaf te beperken maar president Bush bracht er een veto op uit. Wolpe stelt met spijt vast dat zijn kiezers zich niet zo druk maken over campagnefinanciering. Het zou een van de belangrijkste hervormingen kunnen zijn in het Congres.