Bureaucratie

Paul Kuypers weet het boeiend te brengen: Nederland verkeert in een crisis. ""Het systeem verloedert'', zegt hij in het interview met Tom-Jan Meeus. Ambtenaren grijpen de macht en de politici doen er niets tegen. Maar is er wel echt zo'n probleem? Politiek handeldende ambtenaren zijn er altijd geweest (Johan de Witt, Van Oldenbarnevelt, De Ruyter).

Waarom loopt het nu uit de hand? Zo'n verhaal over crisis en verloedering vind ik wat te gemakkelijk. Het lijkt te veel op het verhaal over de jeugd die steeds minder wil deugen. Wat gaat er precies fout, waarom en wie zou daar dan wat tegen moeten doen? Paul Kuypers zou als "specialist' op dit terrein iets hebben kunnen toevoegen aan alle borrelpraat. Hij laat het bij enkele op zichzelf best smakelijke voorbeelden van dingen die in de bureaucratie zijn fout gegaan. Tenminste een deel van die voorbeelden betreft echter gewone problemen van elke organisatie en die zeggen nog niets over de verhouding politiek-ambtenarij. Ik hoop daarom dat hij nog eens, en dan wat gedegener, op dit onderwerp terugkomt. Misschien kan hij dan ook nagaan of de verhouding politiek-ambtenarij niet een onvermijdelijke reflectie is van de ontwikkeling in de samenleving. De grote vragen over de inrichting van onze maatschappij en over verdeling van de macht zijn immers min of meer opgelost. Er is ruime consensus over ons stelsel.

Nu gaat het om de verdere uitwerking en om het beheer. In deze situatie is minder ruimte voor grootse politiek terwijl het belang van de ambtenarij relatief toeneemt. Deze nieuwe situatie vraagt zeker nieuwe spelregels.

Maar of dat nu die "dramatische veranderingen' moeten zijn waar hij op zinspeelt . . .?