Antilliaanse politici verrast over curatele op Sint Maarten

WILLEMSTAD, 11 JULI. De Antilliaanse politici hebben grote moeite met de donderdag door de Koninkrijksministerraad afgekondigde maatregel om St. Maarten onder bestuurlijke curatele te stellen. De verantwoordelijkheid voor de sanering van het bestuursapparaat op St. Maarten werd hierbij in belangrijke mate gelegd op de schouders van de Antilliaanse gouverneur mr. Jaime Saleh. De maatregel heeft de Antilliaanse polititci verrast. Volgens premier M. Liberia-Peters was met Den Haag afgesproken begin volgende maand overleg te voeren over hoe de aanbevelingen uit het rapport-Pourier, waarop minister Hirsch Ballin nu zijn noodmaatregel baseert, zouden worden uitgevoerd.

Volgens de commissie-voorzitter, oud premier mr. M.A. Pourier, waren in het advies enkele nuanceringen ingebouwd die Den Haag niet heeft overgenomen. De gezaghebber van St. Maarten zou bepaalde extra bevoegdheden krijgen voor de duur van één jaar om een begin te maken om orde te scheppen in het bestuursapparaat. Ook zou hij controversiële besluiten van financiële aard voor toetsing doorsturen naar gouverneur Saleh in Willemstad. De Koninkrijksministerraad heeft nu besloten de gezaghebber samen met de overige bestuurders van St. Maarten onder curatele te stellen van de gouverneur. Ze mogen besluiten voorbereiden, maar voor de uitvoering ervan moeten ze fiat hebben van de gouverneur.

De gezaghebber wordt in de nieuwe situatie verplicht om "vooraf alle besluiten met belangrijke financiële of bestuurlijke gevolgen' ter toetsing voor te leggen aan gouverneur Saleh in Willemstad. Toegezegd is dat diens staf zal worden versterkt, maar zijn bevoegdheden worden niet uitgebreid, zoals was aanbevolen. Als achtergrond voor deze deviatie wordt gezien dat Den Haag grote moeite had met de enkele maanden geleden benoemde gezaghebber van St. Maarten, R. Voges. Hij zou familie zijn van politiek leider Claude Wathey.

Pourier zet verder grote vraagtekens bij het feit dat het centrale gezag in Willemstad op een zijspoor is gezet. “Ik weet niet of de centrale regering op die manier kan worden uitgeschakeld, want constitutioneel geldt nog altijd dat die moet optreden bij niet-sluitende begrotingen van de eilanden”, aldus Pourier.

Ook premier Liberia is van mening dat de genomen maatregelen verder gaan dan de aanbevelingen van de commissie-Pourier. Volgens haar impliceert de huidige constructie dat het onmogelijk is geworden om St. Maarten te besturen, aldus Liberia, want voor alles is eerst de goedkeuring nodig uit Willemstad. De toetsingsfunctie van de gouverneur als "vertegenwoordiger van het Koninkrijk' en niet als constitutionele gouverneur duidt erop dat haar kabinet eveneens buiten spel is komen te staan.

De ingreep lijkt een directe reactie op de brief die de Antilliaanse regering afgelopen dinsdag naar Den Haag heeft gestuurd als officiële reactie op de inhoud van het rapport-Pourier. De ondergrond van die boodschap is dat een Algemene Maatregel van Rijksbestuur voor St. Maarten het uiterste middel is en dat er nog opties zijn voor een minder harde aanpak. "De regering is van mening dat niet is komen vast te staan dat bedoelde correctiemiddelen zijn uitgeput', aldus premier Liberia in haar brief. Enige weken geleden verklaarde ze nog op een persconferentie dat het allemaal niet zo'n vaart liep als wel wordt verondersteld in het rapport en volgens haar verdienden toen enkele aanbevelingen nadere uitdieping voordat tot uitvoering kon worden overgegaan. In de brief van dinsdag heeft de Koninkrijksregering een bevestiging gevonden voor het feit dat het de Antilliaanse regering niet menens is om in Philipsburg orde op zaken te stellen. Daarom is besloten om via de gouverneur zelf de verantwoordelijkheden te gaan dragen, zoals is vastgelegd in het Statuut.

Liberia's partijgenoot E. Jeserun, die als gevolmachtigde minister voor de Antillen in Den Haag de Antilliaanse belangen in de Rijksministerraad vertegenwoordigt, is op de Antillen onder zwaar politiek vuur komen te liggen. Hem wordt verweten niet tijdig te hebben ingegrepen in de rijksministerraad, omdat het regeringsbesluit van donderdag volgens de officiële versie unaniem werd gesteund. Volgens zegslieden van Jeserun was hij tegen, maar diens officiële commentaar wordt pas volgende week verwacht.

Afgezien van de oppositiepartij SPA op St. Maarten, die het directe aftreden eiste van het voltallige eilandsbestuur, is daar nogal laconiek gereageerd op het Haagse besluit. Het rapport-Pourier wordt er als achterhaald beschouwd, omdat al geruime tijd met technische bijstand uit Nederland wordt gewerkt aan het bijwerken van de administratieve achterstand. Daarnaast wordt juist de regering in Willemstad het verwijt gemaakt van St. Maarten een zondebok te maken om de aandacht af te leiden van andere problemen.