Nieuw wetboek van strafrecht vervangt de Code Napoléon

PARIJS, 10 JULI. Zonder de geringste ophef heeft het Franse parlement deze week ingestemd met een historische hervorming: vanaf 1 maart 1993 geldt in Frankrijk een nieuw wetboek van strafrecht dat in de plaats komt van de uit 1810 daterende Code Napoléon, die ook in Nederland de basis vormde voor de strafwetgeving.

“Voor het eerst in de geschiedenis van de republiek is een wetboek van strafrecht democratisch aanvaard door het parlement”, zei de Franse minister van justitie Michèl Vauzelle nadat de Senaat met 300 stemmen voor en alleen de stemmen van zeventien communisten tegen het nieuwe wetboek had aanvaard.

In ruim anderhalve eeuw zijn alle pogingen een hervorming van het strafrecht door te voeren mislukt. In 1981 begon Robert Badinter, destijds minister van justitie, tegenwoordig president van de Franse Constitutionele Raad, met de aanpassing van het strafrecht aan de “waarden van ons tijdperk”, waarmee hij de rechten van de mens bedoelde .

Elf jaar later kan worden vastgesteld dat vooral actuele bekommernissen als "ecologisch terrorisme', het bekladden van metro's en muren, vandalisme en de fameuze "Minitel rose' (prostitutie-service via de telefoon) hun stempel hebben gedrukt op de wetgevende arbeid van het parlement. Zo kunnen grafiti-artiesten maximaal met 25.000 francs boete worden bestraft, een bedrag waarvoor men honderden potten verf kan kopen.

Maar daarnaast bevat het nieuwe wetboek van strafrecht ook nog steeds bepalingen over misdrijven uit vroeger tijden die in het geheel niet meer actueel lijken. Zo is "toepassing van vrijwillige zwangerschapsonderbreking door haarzelf' nog steeds verboden, hoewel geen enkele Française voor dit misdrijf is berecht sinds de wet-Veil abortus heeft gelegaliseerd. Op "auto-abortus' staat twee maanden gevangenisstraf en 25.000 francs boete.

Ook onder invloed van enkele recente gruwelijke misdrijven is een nieuwe maximumstraf geïntroduceerd: dertig jaar gevangenis voor "moord gepaard met verkrachting of marteling van minderjarige van kinderen van vijftien jaar en jonger'.

De straffen voor de "georganiseerde misdaad betreffende handel in verdovende middelen, prostitutie en criminaliteit in georganiseerde bendes' zal voortaan zwaarder bestraft kunnen worden (dertig jaar gevangenis voor drugshandel en twintig jaar voor uitbuiting van vrouwen die tot prostitutie zijn gedwongen).

Het laatste van de vier delen van het nieuwe wetboek is gewijd aan de veiligheid van de Staat. Behalve terrorisme en andere misdaden "tegen de natie, de Staat en de openbare vrede' worden hierin ook "economische spionage', "sabotage van informatica', en "desinformatie' gedefinieerd. Misschien is het een teken des tijds dat ook bigamie onder het hoofdstuk "veiligheid van de Staat' is ondergebracht. De maximumstraf hiervoor is een jaar in de gevangenis en 300.000 francs boete, hetgeen hoger is dan in het nog geldende strafrecht.