Malaise consumentenelektronica vertroebelt uitzicht op herstel; Grundig wordt op de proef gesteld

NEURENBERG, 10 JULI. Economische rampspoed kiest niet altijd een geschikt decor. Het zonovergoten, geurende naaldbos van Beieren, ideale coulisse voor een zoetgevooisde liefdesaffaire, moest gisteren onderdak bieden aan het drama dat zich voltrekt in de wereldmarkt voor consumentenelektronica.

De zestig werknemers van Grundig (tv, video, audio) die hun opwachting maakten bij de jaarlijkse presentatie van de jaarcijfers van hun onderneming hadden geen boodschap aan dennelucht. Ze zijn bezorgd over hun toekomst omdat hun bedrijf 3.000 banen wil schrappen, nadat eerder al 1.200 collega's moesten vertrekken: Europese slachtoffers in een mondiaal gevecht met moordende prijsconcurrentie, toevallig beland op het verkeerde toneel.

Ook voor de resterende 19.000 werknemers van het bedrijf, waarin Philips een belang van 31,6 procent heeft, is er voldoende reden tot zorg. Voor de werknemers is het moeilijk kiezen: moeten ze wakker liggen van de gestage ontmanteling van de tv-produktie, van de verliezen van het afgelopen jaar (19 miljoen mark) of van de verliezen van het lopende jaar? Of moeten ze zich bezwaard voelen door de onverkoopbare voorraden die inmiddels een kapitaalbeslag van bijna 1 miljard mark vertegenwoordigen bij een jaaromzet van 4,2 miljard?

Ware pessimisten zullen hun aandacht richten op het toekomstperspectief. In de komende drie tot vijf jaar, zo voorspelde bestuursvoorzitter Pieter Harmsen, hoeft het bedrijf niet te rekenen op omvangrijke groei. Er dienen zich voorlopig geen nieuwe produkten aan die de consumenten in grote getalen terug kunnen lokken naar de elektronicawinkels. Afgezien van de digitale compact cassette, dcc, die in september wordt geïntroduceerd en marginaal verbeterde versies van produkten die de consument al heeft, staat het bedrijf met lege handen.

Grundig heeft nog niet besloten of het zinvol is de interactieve compact disc, het nieuwe cd-systeem van Philips, in produktie te nemen. En ook de vernieuwingen op tv-gebied zullen voorlopig geen soelaas bieden.

“Bijna niemand zal 10.000 gulden neerleggen voor een tv die alleen maar een ander beeldformaat biedt en geen nieuwe beeldbuistechnologie", zegt Harmsen over de nieuwe breedbeeldtelevisie die dit jaar op de markt gekomen is en de opmaat moet vormen voor een nieuwe generatie tv's. Pas in 1996/1997 verwacht Harmsen revenuen van de aanstaande tv-revolutie. De introductie van HDTV - High Definition Television - vereist investeringen van programmamakers, uitzendgemachtigden, eigenaren van filmbibliotheken en ondersteuning van de politiek. “Zo lang niet duidelijk is wie wat gaat doen blijft de introductie voor de tv-fabrikant omgeven door onzekerheden."

Toch is Harmsen ervan overtuigd dat voor de kleine Europese producent een zelfstandige toekomst is weggelegd. Nieuwe samenwerkingsverbanden, verdere verbetering van de efficiëntie en grotere verkopen in het vroegere Oostblok moeten Grundig door het dal helpen. De inhaalvraag uit de vroegere DDR, die het bedrijf een aanzienlijke impuls gaf, is inmiddels opgedroogd.

De laatste grote crisis, in het begin van de jaren '80, moest het bedrijf van Max Grundig bekopen met de intocht van de grote Nederlandse concurrent uit Eindhoven. Oprichter Max moest het veld ruimen en Philips benoemt sindsdien de bestuursvoorzitter.

Nu het bedrijf wederom in moeilijkheden verkeert, worden de banden met Philips verder aangehaald. Van een groter belang van Philips in Grundig is evenwel geen sprake, onderstreept Harmsen. Laat staan dat een overname aan de orde zou zijn.

De toenadering vindt nu vooral plaats op het operationele vlak. Twee joint ventures moeten de aangeslagen reus en de kwakkelende dwerg aan nieuwe impulsen helpen. Onder leiding van Philips wordt de produktie van video-recorders ter hand genomen in een gezamenlijk bedrijf dat plaats zal bieden aan 4.000 tot 5.000 werknemers. Grundig krijgt op zijn beurt de zeggenschap over een onderneming waarin de produktie van moderne telefoons wordt gebundeld. Hoeveel mensen daar werkzaam zullen zijn is nog niet duidelijk.

Harmsen, die tot eind vorig jaar de leiding had over de video-groep van Philips in Wenen, laat zich nog steeds door zijn vroegere werkgever inspireren. Zoals de consumentendivisie van Philips al eerder aankondigde, gaat nu ook Grundig op zoek naar nieuwe partners voor samenwerking op deelterreinen. Zo voorziet Harmsen een samenwerking op het gebied van numerieke besturingssystemen voor machines. In navolging van de zogenoemde Key Components-groep van Philips, verantwoordelijk voor de verkoop van door Philips ontwikkelde onderdelen aan derden, zal nu ook Grundig voor het eerst met vitale produktonderdelen de boer op gaan.

Klein, flexibel, met een eigen gezicht en dankzij samenwerking voorzien van de nieuwste technologie: dat is het Grundig waarmee Harmsen de huidige malaise wil overleven. Intussen zal het uithoudingsvermogen van het bedrijf tot het uiterste op de proef worden gesteld.