FRANS SWARTTOUW; "Mister Fokker' stapt op

De voormalige bestuursvoorzitter van Fokker Frans Swarttouw (60), die gisteren ontslag heeft genomen als commissaris bij de vliegtuigbouwer, heeft zijn hele werkzame leven in de vervoerssector gezeten. Hij studeerde bedrijfseconomie in de havenstad Rotterdam, aan de toenmalige Nederlandse Economische Hogeschool (nu de Erasmus Universiteit) en trad in 1958 in dienst bij het Rotterdamse stukgoedbedrijf Quick Dispatch, een dochteronderneming van Nedlloyd. Zijn carrière aldaar verliep voorspoedig en tien jaar later, in 1968, werd hij benoemd tot algemeen directeur bij het containeroverslagbedrijf Europe Container Terminus, een andere dochteronderneming van Nedlloyd.

In 1978 ging Swarttouw over naar vliegtuigmaatschappij Fokker, op aandringen van de toenmalige president-commissaris Langman. Een jaar later werd hij voorzitter van de raad van bestuur.

Fokker zat in die jaren zwaar in de problemen: de fusie met het Duitse VFW bleek een mislukking, het produktieapparaat en de produkten zelf waren verouderd en ook organisatorisch zat de onderneming niet goed in elkaar. Onder leiding van Swarttouw bloeide het bedrijf op en stroomden de orders weer binnen. Jarenlang werd hij bejubeld als de man die van Fokker weer een sterke vliegtuigbouwer had gemaakt.

Negen jaar later, in 1987, ging het mis. Fokker had zijn eigen kracht onderschat en de onderneming kwam zwaar in de verliezen. De banken en de Nederlandse overheid moesten te hulp schieten om Fokker van de ondergang te redden. Swarttouw kreeg de schuld van de gebeurtenissen.

In de twee jaar die daarop volgden kwam de vliegtuigbouwer er weer bovenop. In 1989 sleepte Fokker, dank zij de inspanningen van Swarttouw, de grootste exportorder in de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis binnen: 75 Fokker 100's voor American Airlines. Voor Swarttouw was de druk echter te zwaar gebleken: eind 1988 was hij al langdurig ziek geweest en in april 1989 kondigde hij aan te vertrekken als directievoorzitter.

Swarttouw werd opgevolgd door president-commissaris M. Kuilman. Deze fungeerde slechts als "tussenpaus' en droeg in augustus 1991 zijn taken over aan de huidige directievoorzitter en voormalige financiële man van Fokker E.J. Nederkoorn.

Ook na zijn aftreden is Swarttouw, als lid van de raad van commissarissen actief bij Fokker betrokken gebleven. Daarnaast is hij voorzitter van de raad van commissarissen bij TNT Express Europe bv, is hij commissaris bij Siemens Nederland nv en lid van de raad van advies bij ABN Amro en AT Kearny.

Hij ontving een prijs voor "excellent ondernemerschap' van het Nederlands Centrum van directeuren en commissarissen en kreeg een eredoctoraat uitgereikt door de Erasmus Universiteit Rotterdam.