Frankrijk blijft binnen het Joegoslavië-beleid van Verenigde Naties

PARIJS, 10 JULI. De enigszins verrassende aankondiging gisteren dat Frankrijk helikopters zal sturen naar Sarajevo “om deel te nemen aan de bescherming” van de Bosnische hoofdstad, past in het dubbelsporige beleid dat Frankrijk al enige tijd in de Joegoslavische crisis voert. Het ene spoor is publiciteit die de Franse rol in het licht zet, het andere is dat Frankrijk feitelijk niet afwijkt van de koers die in de Veiligheidsraad van de VN is uitgezet.

De (negen) Franse helikopters - die overigens pas over tien dagen in Sarajevo zullen aankomen - zullen Sarajevo helpen beschermen, maakte de voorlichtingsdienst van de Franse strijdkrachten (Sirpa) gisteren bekend. Deze mededeling kon de indruk wekken dat Parijs op eigen houtje een grotere militaire rol wil spelen om de humanitaire hulpverlening aan de bevolking van de Bosnische hoofdstad te bevorderen. Maar de woordvoerder van de Verenigde Naties in Sarajevo zei gisteravond dat de VN-vredesmacht aldaar om versterking met helikopters had gevraagd.

Helikopters zoals de Franse Gazelle's (die overigens alleen met 20 mm kanonnen maar niet met de korte afstandsraket HOT zullen worden uitgerust) kunnen uiteraard ook voor een “vrede-afdwingende” taak ("peace making') worden gebruikt. Het mandaat van de VN-troepen in Bosnië voorziet echter uitsluitend in vredesbewarende ("peace keeping') acties. Vooralsnog lijkt een verruiming van de opdracht aan VN-vredesmacht in Sarajevo in de richting van "peace making' nog niet aan de orde - ook niet wat Frankrijk betreft.

President François Mitterrand zei woensdag in München dat de dreiging met de inzet van militaire middelen, zoals de G7 top in navolging van de Europese Twaalf in Lissabon liet horen, alleen betrekking heeft op bescherming van degenen die de humanitaire hulpactie begeleiden. Frankrijk heeft al 1200 man troepen aan de VN-macht in Joegoslavië geleverd. De 500 Franse soldaten die over een dag of tien samen met Egyptenaren en Oekraïeners het Canadese bataljon in Sarajevo gaan aflossen, krijgen de steun van de helikopters om hun taak - bescherming van het vliegveld - met iets meer militaire bescherming te kunnen vervullen. Tenslotte hebben de Canadezen ervaren dat de strijd tussen Serviërs, Bosniërs en Kroaten rond de luchthaven onverminderd voortgaat.

Mitterrand is evenzeer als de Britse premier Major beducht voor "peace making' in Bosnië, maar hij zegt het minder dramatisch. De Franse president ijvert voor een internationale conferentie - naar het voorbeeld van de VN-conferentie over Cambodja - die alle problemen, die het gevolg zijn van het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië, zou moeten behandelen. Een dergelijk forum zou een groter en politiek gewichtiger kader zijn dan het door de EG opgezette vredesoverleg onder leiding van Lord Carrington, dat tot nog toe vrijwel vruchteloos is gebleven. Bij een dergelijke conferentie zouden in de Franse visie ook de buurlanden van ex-Joegoslavië en waarschijnlijk ook Rusland moeten worden betrokken.

Mitterrand meent dat het uiteenvallen van Joegoslavie in een aantal onafhankelijke staten te snel is gegaan. “Ik zou er de voorkeur aan hebben gegeven dat men eerst de rechten van minderheden had vastgesteld alvorens de souvereiniteit (van de nieuwe staten) te erkennen”, zei hij in München. Omdat gedane zaken geen keer nemen, meent de Franse president dat de internationale gemeenschap met een nieuwe riemen moet proberen verder te roeien: een internationale conferentie alsmede arbitrage door een 'Hof van arbitrage' in het kader van de CVSE.