Kohl bepleit private investeringen in Russische olie- en gassector; Jeltsin gaat tevreden terug naar Moskou

MÜNCHEN, 9 JULI. Boris Jeltsin had “niet meer verwacht en niet minder gewenst”. De Russische president toonde zich gisteren, in een gezamenlijke persconferentie met bondskanselier Kohl, uiterst tevreden over zijn ontmoeting met de leiders van de zeven machtigste industrielanden. Hij vertelde dat hij de regeringsleiders en staatshoofden van de G-7 bij hun voornaam noemt, regelmatig telefonisch contact onderhoudt en uitstekende persoonlijke betrekkingen met hen heeft.

In het bijzonder met Helmut Kohl. Met erkentelijkheid aan zijn gastheer zei Jeltsin dat de Duitse steun voor de hervormingen in Rusland “de grootste is van alle G-7-landen”. Duitsland, zei hij, begrijpt beter dan andere landen hoe moeilijk de omstandigheden in Rusland zijn omdat het ervaring heeft opgedaan met de voormalige DDR. Kort daarvoor zei Kohl nadrukkelijk dat “zeer grote opofferingen” van de Russische bevolking worden gevraagd bij de economische overgang van plan naar markt. En hij stelde vast dat een succesvolle hervorming van de Russische economie “de hele wereld en Duitsland in het bijzonder ten voordeel is”. De hervormingen van Jeltsin - “onze partner, onze gelijke” - moeten onomkeerbaar worden.

De G-7 heeft het groene licht gegeven voor het begin van financiële steun, op korte termijn zo'n 4,5 miljard dollar. Daarvan verzekerd begon Jeltsin de tweede fase van de reïntegratie van Rusland in de wereldeconomie te bepleiten. Het hulppakket van in totaal 24 miljard dollar dat het Westen in het vooruitzicht heeft gesteld, zal de situatie in Rusland niet redden, zei Jeltsin. Daarvoor zijn Westerse particuliere investeringen nodig. “Onze poorten staan wijd open”, aldus de president. Jeltsin prees Russische exportprodukten aan, waarvoor het Westen zijn markten nu moet openen: telecommunicatie- en ruimtevaarttechnologie en andere hoogwaardige produkten uit de militaire industrie van de voormalige Sovjet-Unie. Het Westen heeft inmiddels aangeboden voor technici uit de Russische wapenindustrie vreedzame bezigheden te subsidiëren.

Kohl zei dat de G-7 heeft aanbevolen om uitstel van schuldbetaling over de voormalige Sovjet-schuld te verlenen en om de exportkredieten voor Rusland weer op gang te brengen. Hij riep ondernemingen en banken op partnerschappen aan te gaan. “Wij ondersteunen private investeringen, vooral in de olie- en gassector.” De bondskanselier gebruikte tijdens de top veelvuldig de term "hulp voor zelfhulp'. De Britse premier Major kondigde gisteren aan dat Groot-Brittannië “met onmiddellijke ingang” een exportkrediet van 500 miljoen dollar beschikbaar stelt.

Kohl zei dat de G-7 de oprichting bepleit van een “consultatieve groep” waarin de Russische regering, de G-7, andere geïnteresseerde landen en internationale instellingen bijeenkomen om “problemen te identificeren” en concrete maatregelen te coördineren en op gang te helpen.

Aan het einde van zijn presidentiële termijn, in 1994, moeten de hervormingen volgens Jeltsin “onomkeerbaar zijn”. Steun is onmisbaar, dreigde de Russische president. “Zonder steun zullen de hervormingen niet slagen. Er bestaat geen alternatief voor steun. Want als de hervormingen mochten falen, dan zou dat een enorme tol eisen, voor de hele wereld en in bijzonder voor Duitsland.”

Een jaar geleden kwam Sovjet-president Gorbatsjov naar de G-7 in Londen en een maand later vond de poging tot staatsgreep tegen hem plaats die het einde van de Sovjet-Unie en de bekrachtiging van Jeltsins macht. Jeltsin ironiseerde het gevaar van een nieuwe coup die een einde aan zijn bewind zou kunnen maken. Er gaan geruchten over een putch, zei hij. “Geloof ze niet, die verhalen! Wees niet bang! Rusland is op weg naar een markteconomie en naar het herstel van zijn banden met Europa waarvan het al duizenden jaren deel uitmaakt.”