Akkoord bereikt over behoud van Canadese federatie

OTTAWA, 9 JULI. De Canadese federale regering en de premiers van de negen merendeels Engelstalige provincies zijn het eens geworden over een nieuwe gezamenlijke grondwet, die ook aanvaardbaar lijkt voor de enige in meerderheid Franstalige provincie, Québec.

De kans dat Québec uit de Canadese federatie zal stappen lijkt hierdoor aanzienlijk verminderd.

“Dit is een historische dag”, verklaarde Joe Clark, de federale minister voor constitutionele aangelegenheden, toen duidelijk was geworden dat de premiers konden instemmen met Clarks voorstellen. “Sinds het begin van de Confederatie (125 jaar geleden) zijn we het niet zò eens geweest”, stelde Clark gisteren. De voorstellen moeten overigens nog worden goedgekeurd door het federale parlement en de provinciale parlementen.

Op grond van Clarks plannen zal Québec worden erkend als een "afzonderlijke samenleving'. Voorts zullen alle tien provincies het recht krijgen om een veto uit te spreken over eventuele voorstellen tot wijzigingen van federale instellingen. Ook zal de Canadese Senaat meer bevoegdheden krijgen dan tot dusverre. Eskimo's en Indianen krijgen het recht op zelfbestuur.

Twee jaar geleden leed een poging van premier Brian Mulroney om de provincies overeenstemming te laten bereiken over een nieuwe constitutie - het zogeheten Meech Lake-akkoord - op het laatste moment schipbreuk, toen enige Engelstalige provincies de concessies aan Québec te ver vonden gaan. Québec keerden zich daarop teleurgesteld van de federatie af en een stroming voor onafhankelijkheid won aan kracht. De provincie heeft dit najaar nog een referendum voor de boeg, waarbij de bevolking zich zal kunnen uitspreken over de wenselijkheid van onafhankelijkheid. (AP, Reuter, AFP)