Sauerbraten, dranghekken en geruchten beheersen top van G-7

MÜNCHEN, 8 JULI. De gebeurtenis kreunt onder haar zwaarwichtigheid. Het is een top waar een pr-adviseur van zou gruwen, midden in de stad maar toch op zeer grote "veilige' afstand van de burgers. Met zo'n mal ouderwets Damenprogramm dat drie dagen honderden veiligheidsmensen bezighoudt tijdens de uitstapjes van gastvrouwe Hannelore Kohl en haar lotgenotes uit de andere hoofdsteden.

In deze kring zijn de prijzen verdeeld; zij gaan naar de Canadese mevrouw Mulroney, die volgens de Duitse "gele' bladen de elegantste was, en de afwezige mevrouw Mitterrand, die in Noord-Irak, tijdens een bezoek aan Koerdische vluchtelingenkampen, maar net aan een aanslag ontkwam. De Franse president ziet er niet geconcentreerd uit, schrijft de Bild Zeitung met veel begrip.

Weltwirtschaftsgipfel (WWG). Ook wel: G-7, naar de zeven grootste industriestaten. Gastheer: kanselier Helmut Kohl. Plaats van samenkomst: München, mooie stad met een opmerkelijk, soms niet zo mooi verleden. En met een hedendaags straatbeeld dat prettig vloekt met de xenofobe geluiden die de Beierse CSU weleens laat horen.

De burgers van München zijn kwaad. Zij zien hun binnenstad sinds zondag nagenoeg afgesloten voor een top die als grootscheeps spektakel tientallen miljoenen kost en waarvan de media al vooraf op gezag van de politici hebben gemeld dat er niet veel van mocht worden verwacht.

Het is een media-event, deze G-7, waar de rol van de ook afgeschermde media tussen de briefings veelal uit afwachten en het rondzingen van geruchten en geruchtjes bestaat. In het eigens voor deze top aangelegde perscentrum ligt zo'n 40.000 kilometer kabel, de Duitse Telecom houdt er reclamehof met vele communicatie-stewardessen, er zijn circa 5.000 journalisten geaccrediteerd, voordat die van huis vertrokken hebben zij hun sombere prognoses al getikt of uitgesproken, vast staat daarom dat de politici reuze hun best moeten doen, en enig geluk moeten hebben, wil de nabetrachting gunstiger uitvallen. Zo lijdt de volgende G-7 onder de vorige, het is niet anders.

Veel burgers zijn niet alleen kwaad maar ook woedend. Namelijk wegens de manier waarop een kleine tienduizend nerveuze politiemensen, die voor de gelegenheid mede uit andere Duitse streken zijn gehaald, namens de macht en de machtigen optreden tegen demonstranten of mensen die er zo uitzien. Of die het ongeluk hebben te staan waar ze staan.

Wat dat betreft: de wereld heeft nu volgens plan een paar dagen naar München gekeken, maar het viel wéér niet mee. Maandagmiddag bij voorbeeld vielen er honderden onzachtzinnige arrestaties in één keer. Wegens nötigung, want zo beoordeelde Münchens politiechef Koller het luide fluiten en joelen van andersdenkenden tijdens het spelen van de volksliederen op de Max-Joseph-platz.

De groep die dat deed, respectievelijk de personen die daar stonden, werden afgevoerd en uren lang, naar het volgens een - historisch gesproken - typische term heette, door honderden politiemensen eingekesselt en daarna (482 man sterk) afgevoerd naar politiebureaus. Niet alleen de plaatselijke Abendzeitung of Bild spraken daar schande van, maar ook serieuze kranten als de Frankfurter Allgemeine en de Süddeutsche. Kohl en Beierens minister-president Max Streibl hadden zich al achter de politie opgesteld, Streibl had erbij gezegd dat men in zijn deelstaat nu eenmaal zo nodig hart durchgreift. Met de stemming in de Beierse hoofdstad kwam het daarna niet meer goed. De SPD en de Groenen willen de Landdag van vakantie terughalen voor een debat over het politie-optreden. Zij hopen dan ook de eerstverantwoordelijke Beierse minister, de CSU'er Edmund Stoiber (binnenlandse zaken), in verlegenheid te kunnen brengen, wat hen niet geregeld gegeven is.

Hekken alom, dranghekken. En vele, vele visitaties door politiemensen die er geen boodschap aan hebben dat hun collega's honderd meter eerder ook al hadden gecontroleerd. Over rode lopers leidt Helmut Kohl zijn gasten naar de Beierse Residenz langs groepen speciaal geacquireerde toeschouwers in klederdracht. Gepantserde en andere dure auto's, vriendelijk afgestaan door sponsors als BMW, Mercedes en Audi. Kohls Bundespresseamt heeft een sponsor-offerte van een Amerikaanse fast-foodgigant (ja, die) afgeslagen. In plaats daarvan kregen de politici en diplomaten (samen zo'n 2.000) en journalisten veel gratis voedsel uit Duitse landen. Dat scheelt: drie dagen lang lag het accent nu vooral op Weisswurst, Schweinshaxe, Sauerbraten en - natuurlijk - Weissbier.

Rond de belangrijke thema's zetten de politici het voorafgaande touwtrekken van hun ambtenaren en diplomaten voort. Na twee dagen is er een communiqué, althans: dat wordt dan gepubliceerd. En direct daarna met vele duizenden journalistieke exegeses de wereld ingestuurd. Naar in kringen van de Britse delegatie verluidt is de Duitse reactie op het nieuwe Amerikaanse voorstel vooral te wijten aan druk uit het Franse kamp. Zoiets.

Het Westen heeft gewonnen, en spreekt nu bezorgd over de restanten van het Sovjet-imperium, al hebben de winnaars gezien hun grote problemen thuis zelf wel wat van een dure revalidatievereniging. Die was bijeen voor wéér een top, de laatste was ruim een maand geleden in Rio en ging over het milieu. De volgende is komende week in CVSE-verband, in Helsinki.

Bush spreekt tijdens korte ogenblikken van geregisseerde ongedwongenheid voor de televisiecamera's met burgers die hem weliswaar niet verstaan, maar voor het beeldwerk onmisbaar zijn. Hij jogt voor de camera's en denkt aan zijn onzekere herverkiezing. Mitterrand denkt aan zijn vrachtwagenchauffeurs, zijn boeren en het referendum over de EG-akkoorden van Maastricht. Mulrony aan zijn Quebec-crisis, Major aan de zieke Britse economie, Kohl aan de Oostduitse economische opbouw en zijn geslonken populariteit, Commissie-voorzitter Delors aan de schade die hij leed sinds het afwijzende Deense referendum over "Maastricht'. De nieuwe Italiaanse premier heeft veel beloftes voor een betere Italiaanse toekomst meegebracht. Zijn kleine Japanse collega houdt zoveel mogelijk de hand op de knip namens zijn economische supermacht. In één etmaal krijgt Boris Jeltsin, de Russische man in nood, de kans om tot hoofdpersoon uit te groeien. Hij mocht gisteravond al aanzitten aan een diner en hoefde niet, zoals Gorbatsjov vorig jaar nog, te wachten tot de eigenlijke G-7 voorbij is.

Ooit, midden jaren zeventig, namen de toenmalige Franse president, Giscard d'Estaing, en kanselier Schmidt, het initiatief voor jaarlijkse ontmoetingen waar de regeringschefs van de G-7 “bij de haard” en ongedwongen met elkaar zouden kunnen overleggen over mondiale economische problemen. Zo'n 17 jaar later is de G-7 nog steeds geen besluitvormende bijeenkomst. Maar wel, en waarschijnlijk onbedoeld, een groot politiek-diplomatiek circus, dat geen ruimte meer laat voor het ontspannen overleg dat Giscard en Schmidt voor ogen stond. Als de Weltwirtschaftsgipfel van de afgelopen dagen iets heeft laten zien, was het dat wel.

Heeft gastheer Kohl "zijn' G-7 goed gedaan, ondanks het zware veiligheidslaken dat over de bijeenkomst lag? En ondanks de belangentegenstellingen onder de deelnemers, bijvoorbeeld aangaande de GATT, de rentepolitiek en de hulp aan het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS)? Ja hij heeft in zoverre succes gehad dat de financiële en andere problemen van het GOS in een breder kader zijn geplaatst en daarmee minder voorwerp van exclusieve Duitse zorg zijn. Daarmee heeft hij de zwarigheid van zijn minister van financiën, Theo Waigel (de voorzitter van de Beierse CSU), iets verlicht. En zo dus ook iets gedaan voor het coalitieklimaat in Bonn.