Goebbels en de maniak

IN EEN broeierige context van verdachtmaking en sensatie valt de laatste weken af en toe wat te vernemen over de dagboeken van Joseph Goebbels.

Het Britse blad de Sunday Times liet in grote koppen recentelijk weten dat er grote en exclusieve onthullingen op komst waren en versterkte vervolgens het nummertje nazi-entertainment door de introductie van de historicus David Irving als docent. In het ene land hebben oorlog en nazi-rijk een wat hoger amusementsgehalte, in het andere land een wat hoger contemplatie-gehalte. Zulks kan misschien als verzachtende omstandigheid voor de Sunday Times gelden, maar overigens gaat het om een genante vertoning. De historicus David Irving heeft in twee decennia tijd een naam opgebouwd als querulant en maniak. Dat zou als motor voor veel graaf- en spitwerk in archieven nog te billijken zijn als hij in zijn documenten-fetisjisme niet voortdurend meer door een behoefte tot provocatie dan tot zorgvuldigheid werd geleid.

De suggestie als zou Irving onmisbaar zijn bij de vertaling van Goebbels' dagboeken is te komisch om een leugen te heten: in heel Europa bevindt zich alles bij elkaar een leger historici dat met hanepoten uit de Tweede Wereldoorlog vertrouwd is. Voorts lenen de dagboeken van Goebbels zich bij uitstek voor achterdocht en voorzichtigheid: Goebbels was zoals bekend van beroep manipulator en gewichtigdoener en werkte vlijtig aan zijn postume roem. De schokkende nieuwtjes die Irving nu oplepelt doen denken aan de opwinding die hij teweegbracht na lezing en interpretatie van Rommels correspondentie twintig jaar geleden: naïef, provocatief en zonder context. Toen meende Irving te hebben bewezen dat Hitler nooit van de jodenvervolging had geweten, nu is dezelfde Irving ter wille van de huidige sensatiegolf bereid zijn mening te herzien...totdat hij weer ergens een brief opduikt die noopt tot de zoveelste complete, radicale, totale en wat dies meer zij revisie op de Tweede Wereldoorlog.

DE WERKELIJKHEID is deze: van Goebbels' dagboeken was al lange tijd een en ander bekend, nieuw zijn de complete dozen in het Moskouse archief. Van de Tweede Wereldoorlog en de nazi-top is al lang heel veel bekend. De reactie van het voortreffelijke historische instituut in München - rustig aan, eerst vergelijken - spreekt boekdelen. Goebbels' dagboeken in de Sunday Times zijn een vorm van kunstmatige opwinding of liever, aanstellerij.