Eén persoon vermist; Zeven gewonden; Oorzaak ramp onbekend; Geen giftige gassen; Zware explosie in fabriek Uithoorn

AMSTERDAM, 8 JULI. Op het terrein van de chemische fabriek Cindu in Uithoorn heeft zich vanochtend een zware ontploffing voorgedaan. Volgens de politie zijn door de explosie en de daaropvolgende brand zeven gewonden gevallen, van wie drie ernstig. Na de explosie en de brand ontstond grote chaos in en rond Uithoorn. De omgeving van de fabriek werd in een straal van 600 meter geëvacueerd.

Twee van de gewonden zijn afgevoerd naar het brandwondencentrum in Beverwijk, de anderen naar het Sotervaartziekenhuis in Amsterdam. Rond het middaguur werd nog één man vermist.

De explosie zou zijn ontstaan tijdens werkzaamheden aan een installatie voor de fabrikage van kunstharsen. Volgens een woordvoerder van Cindu was hierbij reeds de bedrijfsbrandweer ingeschakeld wegens een storing. Hierdoor liep de temperatuur in de zogenaamde procesketel voor de kunstharsen op. Van het lot van de betrokken technici en brandweerlieden was vanmiddag nog niets bekend.

De explosie werd gevolgd door een omvangrijke brand die gepaard ging met een grote rookontwikkeling. In Uithoorn werd het rampenplan in werking gesteld. Politie en brandweer werden enige tijd verhinderd om snel uit te rukken door een groot aantal verontruste mensen die belden.

De ontploffing van een tankinstallatie in de fabriek van Cindu deed zich even voor tienen voor en was in de verre omtrek te horen. De explosie werd gevolgd door een omvangrijke brand. Een rookkolom verduisterde kort na tienen vrijwel de gehele Zuidoostelijke horizon van Amsterdam. In de loop van de ochtend deden zich in de fabriek nog enkele ontploffingen voor. Rond kwart voor twaalf werd het sein brandmeester gegeven en week het explosiegevaar. Lange tijd was weinig bekend over de samenstelling van de vrijkomende rook. De politie hield er ernstig rekening mee dat giftige tot zeer giftige gassen zouden vrijkomen. De bevolking van Uithoorn, Diemen, Amstelveen-Zuid en Amsterdam Zuid-Oost werd opgeroepen ramen en deuren gesloten te houden. Ook in Amsterdam werden op verschillende plekken de ramen gesloten.

Cindu Chemicals is een joint venture van Cindu en Hoogovens en is het enige Nederlandse bedrijf dat zich bezighoudt met de raffinage van steenkoolteer. Daarnaast verwerkt de onderneming oliestromen uit teer voor de farmaceutische, pigment-, roet- en impregneermiddelenindustrie. Bij Cindu werken driehonderd mensen.

De rookwolk boven Uithoorn verplaatste zich in de loop van de ochtend bij gebrek aan wind zeer traag in zuid-oostelijke richting. In het noordelijk gelegen Amsterdam veroorzaakte de zware rookkolom aan de horizon veel onrust onder de bevolking. Volgens gemeente-voorlichters was er echter geen aanleiding tot het instellen van het rampenplan voor de hoofdstad.

Pag.3: Rookwolk bevat geen giftige gassen

In de loop van de ochtend werd in de omgeving van de brand een meetnet opgezet voor de analyse van de vrijkomende gassen. De regionale milieuinspecteur in Haarlem van VROM heeft het RIVM opdracht gegeven met enkele meetwagens luchtmetingen in Uithoorn en omgeving te doen. De brandweer gaat er vooralsnog vanuit dat de zeer vette, zuur ruikende rook geen giftige stoffen bevat. Het zou gaan om de verbrandingsprodukten van "lichte benzine-achtige preparaten'.

Wel veroorzaakt de rook irritatie aan de slijmvliezen. Vanuit Amsterdam-Zuid Oost en omgeving kwamen verschillende klachten over stankoverlast en irritatie van de luchtwegen. Volgens de brandweer is bij het blussen rekening gehouden met de mogelijke gevolgen voor het milieu.

Niet bekend

Nadat een tankinstallatie was ontploft dreigde ook andere installaties door de hitte te exploderen. Voorts bestond de angst dat de chemische inhoud van een tankwagen door de hitte vrij zou komen.

De eerste explosie ging volgens ooggetuigen gepaard met een tientallen meters hoge steekvlam. Als gevolg van de ontploffing werden stukken metaal en pijpleiding over grote afstand weggeslingerd. Bij het bedrijf Sigma Coatings in Uithoorn werd het dak van het fabrieksgebouw door een gedeelte van een pijp van de Cindu-installatie vernield. Het dak van een constructiebedrijf in de buurt van Cindu werd door de ontploffing ontwricht. Stukken metaal werden tot ver in de omgeving aangetroffen. Ook sneuvelden veel ruiten van woningen in Uithoorn.

De brand veroorzaakte verschillende verkeersopstoppingen op de nabijgelegen snelwegen. Hoewel de rookkolom tot zeer grote hoogte reikte, ondervond het vliegverkeer op Schiphol geen hinder van de brand.

Een zestigtal bewoners van Uithoorn werden geëvacueerd. Met geluidswagens werden omwonenden opgeroepen hun huizen te verlaten. Een groot aantal bussen stond klaar op hen te vervoeren naar twee opvangcentra in Uithoorn. Van een grootscheepse evacuatie werd echter afgezien nadat de brand onder controle kwam.

De fabriek roept al jaren weerstand op bij de bevolking van Uithoorn. De afgelopen jaren deden zich verschillende keren branden op het terrein voor. Daarnaast zorgde de fabriek van Cindu vaak voor stankoverlast en roetuitstoot.

Bij het blussen van de brand werd groot-materiaal ingezet door de corpsen van Uithoorn, Amstelveen en Amsterdam. Ook de particuliere brandweer van Cindu Chemicals was betrokken bij de bluswerkzaamheden. Nadat rond het middaguur het sein brand meester werd gegeven, liet de brandweer het vuur uitwoeden. De brandweer hoopt dat de omvangrijke rookwolk boven bewoonde gebieden zal overdrijven en uiteindelijk in het IJsselmeer zal neerslaan.

In een begin deze middag georganiseerde persconferentie werd bekendgemaakt dat het deel van het fabriekscomplex dat in brand stond geen stoffen bevatte die gevaarlijk waren. Toch werden voorbereidingen voor evacuatie getroffen, uit angst dat de vuurzee zou overslaan naar andere delen van het Cindu-terrein. Naar verwachting zal de brand nog geruime tijd woeden.