Wollige taal van IMF-topman Michel Camdessus op top G-7

MÜNCHEN, 7 JULI. Als een boodschappenjongen verscheen Michel Camdessus, de directeur van het Internationale Monetaire Fonds (IMF), gisteren in München. Hij had in het weekeinde een akkoord bereikt met de regering-Jeltsin over de voortgang van het economische hervormingsprogramma in Rusland en nu mocht hij de ministers van financiën van de zeven belangrijkste Westerse industrielanden, de G-7, vertellen wat hij had afgesproken. Het was de eerste keer dat de IMF-directeur werd toegelaten tot de jaarlijkse top van de G-7.

Camdessus putte zich uit in argumenten om te rechtvaardigen waarom het IMF aan Rusland een lening van 1 miljard dollar verstrekt, als voorschot op een bijstandskrediet van in totaal 4 miljard dollar. “Na twee en halve dag onderhandelen in Moskou hebben het IMF en Rusland een akkoord bereikt over een economisch hervormingsprogramma waarvoor Rusland steun van het IMF krijgt”, zei Camdessus. Hij sprak van een “betekenisvolle ontwikkeling”.

In Moskou had Camdessus met eigen ogen gezien welke ingrijpende hervormingsmaatregelen de Russische regering in de afgelopen maanden had genomen. Maar hij had ook het gevaar onderkend dat inflatie of oplopende tekorten de resultaten zouden kunnen ondermijnen. Daarom, aldus de IMF-directeur, was hij een "drie fasen-strategie' met de Russische leiders overeengekomen.

De bel voor de eerste fase is gegaan en de komende weken zal Rusland overgaan tot een uniforme wisselkoers voor de roebel. Het zal de privatisering van staatsbedrijven versnellen, het begrotingstekort beperken en een krap monetair beleid voeren. “Als dit gebeurt, zal het IMF financiële steun geven”, zei Camdessus en hij voegde er aan toe te verwachten in augustus een miljard dollar aan Rusland te kunnen lenen.

In fase twee (“een intensievere aanpassingsfase”) moeten afspraken worden gemaakt over het gebruik van de roebel in de overige republieken van de voormalige Sovjet-Unie. Voor republieken die een eigen munt willen invoeren moeten overgangsregelingen worden getroffen. Als dat tegen oktober geregeld is, zal het IMF de standaardovereenkomst voor een bijstandslening met Rusland afsluiten, verwachtte Camdessus. Pas in een derde fase, “als de macro-economische omstandigheden daartoe aanleiding geven”, zal het stabilisatiefonds van zes miljard dollar voor de roebel worden ingesteld.

Met omhaal van woorden probeerde Camdessus duidelijk te maken dat het IMF zijn gebruikelijke strengheid in het geval van Rusland niet had ingeslikt. De procedure die voor Rusland wordt gevolgd, is vergelijkbaar met de behandeling die het IMF recentelijk aan Nigeria, Venezuela en India heeft gegeven, zei hij. En hij voegde er aan toe dat het IMF “met dezelfde intensiteit” naar de overige republieken van de ex-Sovjet-Unie kijkt.

Maar een oorspronkelijke eis, snelle en volledige aanpassing van de energieprijzen in Rusland aan het internationale prijsniveau, had het IMF laten vallen. Prijsliberalisering maakt nog altijd deel uit van de Russische hervormingsplannen, betoogde hij. Maar de Russen hadden hem ervan overtuigd dat een eenmalige aanpassing een te grote schok zou betekenen en dat de energieprijzen daarom geleidelijk zullen worden verhoogd. “Het gat tussen de binnenlandse prijs en de wereldmarktprijs is té groot. We respecteren deze Russische visie”, zei hij.

Camdessus' toelichting op het roebelfonds van zes miljard dollar was al even wollig. Het fonds, waarvoor de rijke industrielanden het geld beschikbaar stellen, zal worden ingevoerd als de Russische hervormingen zo ver zijn gevorderd dat de roebel zich gestabiliseerd heeft. Dan zal het roebelfonds een “grotere geloofwaardigheid aan de roebel geven zodat die als anker voor het stabilisatieproces kan fungeren”.

Vager kon het haast niet, maar voor de G-7, die druk op het IMF heeft uitgeoefend om in het geval van Rusland realpolitik te laten prevaleren boven principes, was het goed genoeg. Theo Waigel, gastheer voor de ministers van financiën van de G-7, zei dat hij zeer positief was over de missie van Camdessus naar Moskou. “Hij heeft absoluut het beste ervan gemaakt.”