Tegenslagen voor Californië

Californië is Amerikaanser dan de rest van de Verenigde Staten. Als ergens de American Dream is verwezenlijkt, dan is het wel in deze staat. Daar is zon, zee, daar zijn bergen en woestijnen, grote steden en verlaten gebieden, daar zijn Hollywood en Death Valley. Veel van de nieuwste grillen en grollen komen er vandaan, daar leeft men, kortom, in The Golden State.

Maar het tij is gekeerd en Californië heeft er economisch gezien sinds 1934 niet meer zo slecht voor gestaan. De recessie die al twee jaar lang het land beheerst, heeft vooral aan de Westkust en in het Noordoosten toegeslagen. Het Zuiden is er minder erg aan toe en het Middenwesten is het meest gespaard gebleven. Deze indeling is grof, maar de cijfers bewijzen dat staten of regio's relatief onafhankelijk opereren en afzonderlijk hard of minder hard kunnen worden getroffen. In het laatste rapport over economisch herstel in de 12 regionale Federal Reserve districts waarin het land is opgedeeld, kwam het Westen, en met name Californië, er het slechtst vanaf. De economische situatie “blijft zwak”, was het uitgesproken oordeel.

Californië heeft het hoogste percentage werklozen van de elf meest geïndustrialiseerde staten, bijna 10 procent. De recessie en budgettaire problemen dwongen de staat er vorige week toe om voor het eerst sinds de jaren dertig rekeningen te betalen met schuldbekentenissen. Californië, met bijna dertig miljoen inwoners een van de grootste staten, neemt 11,6 procent van alle werklozen in de VS voor zijn rekening.

De klappen zijn vooral gevallen in de defensie-, de vliegtuig- en de computerindustrie. Bedrijven als Northrop en Hughes Aircraft boekten minder orders als gevolg van wereldwijde ontspanning en ontwapening. In Silicon Valley strijden computerindustrieën om marktaandelen en beconcurreren elkaar op leven en dood. De toeleveranciers van deze bedrijven worden in de val van hun afnemers meegesleurd. Los Angeles, 's lands handels- en industriehoofdstad, zag bedrijven tenondergaan of vertrekken naar schonere en leefbaarder oorden, zoals Washington State en Oregon.

Los Angeles County verloor in het afgelopen jaar 200.000 banen en met verdere bezuinigingen op defensie loopt dat aantal tot 1995 mogelijk op tot 420.000. Tussen 1988 en 1990 werden ook nieuwe banen gecreëerd: 160.000. Maar 90 procent daarvan kwam van bedrijven met minder dan 100 werknemers. Juist die groep, waarvan volgens veel economen het herstel vandaan moet komen, werd hard getroffen door de rellen van eind april. Wie de schade daarvan, ten bedrage van 1 miljard, moet betalen is onduidelijk. Alsof de staat Gods toorn over zich had afgeroepen, kwam daar onlangs een zware aardbeving bij, die nog eens bijdraagt aan de klap die de toeristenindustrie al te verduren kreeg door de rellen.

Herstel van de economie wordt in Californië niet verwacht vóór 1993, en dat wordt van geen enkele andere staat gezegd. Vooral Los Angeles en het gebied ten zuiden daarvan tellen in sommige districten een werkloosheidspercentage van 50 procent. Het zijn vooral de zwarten, de Latino's en de Aziaten die daaronder lijden. Het aantal zwarten in Los Angeles is tussen 1980 en 1990 ongeveer gelijkgebleven, een half miljoen, maar het aantal Latino's en Aziaten verdubbelde in die periode, tot respectievelijk 1,4 miljoen en 340.000.

Nationaal gezien zal de staat voorlopig een vertraging van het economisch herstel in de hand werken. En politiek gezien kondigt zich een aardverschuiving aan als Ross Perot zich officieel kandidaat stelt: maar liefst 40 procent van de Californiërs heeft kenbaar gemaakt op hem te stemmen als er nu verkiezingen zouden worden gehouden. Ook in dat opzicht is Californië uitgesproken Amerikaanser dan de rest van het land.