"Praag dringt ons onafhankelijkheid op'

ROTTERDAM, 7 JULI. De Slowaakse premier, Vladimir Meciar, heeft tegengesproken dat Slowakije uit is op volledige onafhankelijkheid; volgens hem dwingen de Tsjechen de Slowaken tot onafhankelijkheid.

Meciar zei dit in een vraaggesprek met het Franse dagblad Le Monde, dat vandaag is gepubliceerd. Tijdens de onderhandelingen met de Tsjechische leider Václav Klaus hebben de Tsjechen volgens hem het Slowaakse voorstel, een confederatie te vormen, van de hand gewezen: “De Tsjechische partij heeft ons voorgesteld onmiddellijk twee onafhankelijke staten te vormen, zonder zelfs een gemeenschappelijke munt. Wij willen een confederatie, met een gemeenschappelijke markt en een gemeenschappelijke defensie. Maar dat weigeren de Tsjechen. (...) Zij willen ofwel een federatie, ofwel twee staten.”

In het vraaggesprek maakte Meciar duidelijk dat hij zijn oorspronkelijke eisen over de oprichting van een eigen nationale Slowaakse bank inmiddels heeft laten varen: “Ik moet bekennen dat we op het ogenblik niet in staat zijn onze eigen munt te scheppen.” Ook staat hij niet langer op een eigen Slowaakse zetel in de Verenigde Naties (“We hebben geen haast”) en op de vestiging van eigen Slowaakse ambassades in het buitenland; in plaats daarvan heeft hij de Tsjechen een eerlijker verdeling van de posten in de diplomatieke dienst tussen Tsjechen en Slowaken voorgesteld.

Meciar zei in Le Monde niet verbaasd te zijn over de radicale opstelling van zijn tegenspeler Klaus in het overleg, maar zich wel te hebben verwonderd over “de agressiviteit” van Klaus' delegatie tijdens het recente overleg in Brno. “Bij de eerste ontmoeting in Brno decreteerde die delegatie de desintegratie van de staat (Tsjechoslowakije) aan het slot van een discussie die maar veertig minuten duurde. Ze beseffen niet waar ze mee bezig zijn! We willen de onafhankelijkheid niet; men dwingt ons ertoe.”

Volgens Meciar gaat het bij de streven van de Slowaken niet zozeer om nationalisme alleen. “Europa verandert. De vraag die zich opdringt is de volgende: wat zal de plaats van Slowakije in dat nieuwe Europa zijn? Wij zien ons heil in de emancipatie ten aanzien van de Tsjechen, hetgeen impliceert dat we eerst het statuut van een staat moeten hebben. (...) De Tsjechen antwoorden ons: als jullie dat willen, willen we niets meer met jullie te maken hebben! Ze willen de twee regeringen (de Tsjechische en de Slowaakse) best versterken, maar op voorwaarde dat wij hun dominerende positie in het buitenland erkennen. En dat kunnen we niet. Slowakije heeft vandaag een unieke mogelijkheid, die zich wellicht nooit zal herhalen”, aldus Meciar. Volgens de premier, die onlangs de parlementsverkiezingen in Slowakije won, willen de Tsjechen zo snel mogelijk een aansluiting bij West-Europa bewerkstelligen en zien ze daarbij Slowakije als een blok aan het been.

Over de impasse bij de presidentsverkiezing zei hij dat de nederlaag van Václav Havel “een logisch gevolg” is geweest van zijn beleid ten aanzien van Slowakije. Hij stelde Havel verantwoordelijk voor de constitutionele crisis. De Slowaken, zei hij, hebben voorgesteld dat de Tsjechen en de Slowaken elk hun eigen president kiezen; vervolgens zou de Tsjechische president - Havel of een ander - president van de confederatie en de Slowaakse president zijn plaatsvervanger kunnen worden.