Verzoek gaswinning Waddenzee doet oude strijd weer oplaaien

DEN HAAG, 4 JULI. De Waddenzee is opnieuw onderwerp van een geharnaste strijd over de mogelijkheid dat er vanaf 1994 in dit sublieme natuurgebied naar aardgas kan worden geboord.

Eind vorige week begon het gevecht met een brief van de Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Produktie Associatie (Nogepa) aan minister Alders van milieuhygiëne. In Nogepa zijn alle oliemaatschappijen die in Nederland en op het Nederlandse deel van de Noordzee actief zijn, verenigd. Aan enkele maatschappijen is in de jaren '60 een eeuwigdurende concessie verleend voor exploratie in een groot deel van de Waddenzee, tussen het vasteland van Groningen en Friesland en de Waddeneilanden. In overleg met de overheid hebben de maatschappijen in 1984 echter voor een periode van tien jaar een moratorium voor alle "mijnbouwactiviteiten' afgesproken, een "Herenakkoord' ter bescherming van de Waddenzee.

Daar willen ze in 1994 vanaf omdat ze menen zonder schade aan natuur en milieu in de Waddenzee naar aardgas te kunnen speuren en dat gas ook naar boven te brengen. Op basis van studies van de Rijks Geologische Dienst verwachten de maatschappijen dat zich in het gebied kleine aardgasvelden bevinden die samen 30 procent aan de Nederlandse gasreserves kunnen toevoegen.

Maar ook voor een groter gebied van de Waddenzee, dat nog niet in concessies is uitgegeven, willen de olieconcerns de mogelijkheid van vergunningen voor exploratie en produktie. De onlangs gepubliceerde ontwerp-Planologische Kernbeslissing (PKB) voor de Waddenzee sluit dat echter uit.

De Landelijke Vereniging tot behoud van de Waddenzee is fel tegen en wil geen extra boortorens in het gebied. Die tasten het landschap aan, verstoren het fragiele ecologisch evenwicht en de rust, door de aan- en afvoer van personeel en goederen met schepen en helikopters, legt Paul de Cock van de Waddenvereniging uit. Gaswinning veroorzaakt bovendien plaatselijk een daling van de bodem met zo'n 15 tot 25 centimeter. Daardoor gaan "wadplaten' die bij laag water belangrijk zijn als voedselplekken voor de zwermen vogels in het gebied, verloren en kan schade ontstaan aan de kwelders. Onder het motto Tégengas is de Waddenzee een handtekeningenactie begonnen, om het moratorium verlengd te krijgen.

Jean Mathey, tweede secretaris van Nogepa, reageert op zijn kantoor in Den Haag “teleurgsteld” op de reactie van de Waddenvereniging. “Ik dacht dat we op dezelfde lijn zaten. Wij zijn allerminst van plan een soort Texas-bonanza op de Waddenzee te lanceren. We willen de activiteiten, zowel voor het seismisch onderzoek als de exploratie en eventueel het produceren van gas volledig in overleg, ook met de Waddenvereniging, plannen en uitvoeren, per project.”

Met de lokatie-Zuidland (tussen Harlingen en Vlieland), waar al jaren gas wordt geproduceerd, heeft Elf-Petroland getoond “geen enkele schade aan het milieu en de natuur te veroorzaken”, aldus Mathey. “Er komt geen boorspoeling of boorgruis in zee. Als er op het platform in Zuidland wordt gewerkt, wordt zelfs het regenwater opgevangen en op het vasteland gezuiverd. Bovendien vermijden we gecombineerde activiteiten, er wordt dus niet tegelijktijdig geboord en ook een produktieplatform geïnstalleerd.” Dat betekent dat er nooit meer dan één of enkele platforms bij komen. Bovendien zullen de maatschappijen zoveel mogelijk horizontaal, vanaf het vasteland of vanaf de eilanden boren”, verzekert Mathey. Een wat de bodemdaling betreft: “Dat gebeurt zo gespreid in de tijd en er zit zoveel beweging in de bodem van de Waddenzee dat daarvan op den duur niets zichbaar is, daar ben ik van overtuigd.”