Dordste scholen zetten computer in tegen hoge uitval

DORDRECHT, 4 JULI. Bijna een jaar kostte het voorzitter T. van den Bergh van het Dordtse Team Preventie Schooluitval om alle scholen voor voortgezet onderwijs in Dordrecht zover te krijgen dat ze hun leerlinggegevens op dezelfde manier gaan registreren - en nog heerst hier en daar scepsis.

De woorden "big brother' zal Van den Bergh niet in de mond nemen, hij zegt liever dat “we elkaar hebben gevonden op essentiële informatie”. Uit de geautomatiseerde leerlingadministratie van de scholen zal het Team Preventie Schooluitval alleen de gegevens halen die “absoluut noodzakelijk zijn” om te achterhalen welke leerlingen uit de boot dreigen te vallen.

Donderdag ondertekenden de gemeente Dordrecht, veertien scholen voor voortgezet onderwijs en het computerbedrijf CMG een samenwerkingscontract dat zijn gelijke in Nederland niet kent. Weliswaar zijn al op meer plaatsen schoolbesturen overgestapt op een identieke leerlingadministratie voor hun scholen, maar in Dordrecht geven nu voor het eerst het openbare, het katholieke, het protestants-christelijke en het algemeen-bijzondere onderwijs concurrentiegevoelige gegevens uit handen.

Want daar gaat het om bij "Schoolfact 5.1': behalve naam en adres van de leerlingen, administreert het ook het aantal keren dat leerlingen verzuimen, dat leraren leerlingen de klas uitsturen en dat de school repetities geeft. Wat vroeger alleen in de agenda van de leraar, op een blaadje bij de conciërge maar vaak ook helemaal nergens stond, wordt nu toegankelijke informatie.

Het idee om door de inzameling van dit soort gegevens uitval in het onderwijs tegen te gaan dateert van januari vorig jaar, toen de Kommissie Welzijn van de gemeente besloot dit probleem nu eens bij de wortel aan te pakken. Jaarlijks verlaten ongeveer 200 leerplichtige jongeren voortijdig het Dordtse onderwijs, meest LBO'ers. Sommigen van hen komen in projecten voor randgroepjongeren, anderen combineren leren met werken en weer anderen krijgen vrijstelling van de leerplicht. In alle gevallen is de gemeente er in feite te laat bij: de leerlingen zijn al uit de boot gevallen. Het Team Preventie Schooluitval dat de Kommissie Welzijn instelde kreeg als taak “de invoering van een uniform leerlingvolgsysteem bij de Dordtse scholen te stimuleren”.

Van den Bergh heeft het geweten. Als randgroepwerker was hij al op de hoogte van de verschillende systemen die scholen gebruiken om hun leerlinggegevens te administreren. De ene keer moest hij voor een stapel verzuimbriefjes bij de conciërge zijn, de andere keer bij de mentor voor een uitdraai. Vaak stond er niet hetzelfde in, want “voor sommige scholen is te laat komen al een reden om ouders in te lichten, terwijl anderen een hele dag verzuimen nog geen probleem vinden”.

Maar de weerstand tegen het “uniforme leerlingvolgsysteem” van het Team Preventie Schooluitval was groot. De meeste scholen hadden vrede met hun leerlingadministratie. Een nieuw systeem zou tijd en geld kosten, maar het grootste bezwaar was dat ze "vertrouwelijke informatie' uit handen zouden moeten geven. Het Team Preventie Schooluitval zou ingrijpen als bleek dat bij een bepaalde leerling verzuim en lage cijfers gestaag aan het toenemen waren - maar wanneer was dat precies? En wie garandeerde dat dit soort gegevens niet bij de concurrent terecht zouden komen?

Uiteindelijk besloot de gemeente het grootste deel van de kosten te dragen: de conciërge, de administratie, de directie en het mentoraat gaan dit najaar gratis op cursus. Ook is afgesproken dat het Team Preventie Schooluitval niet alle gegevens onder ogen zal krijgen: wel de rapportcijfers, niet het aantal repetities dat een school geeft. Scholen die toen nog aarzelden zijn overgehaald met het argument dat ze er ook zelf baat bij hadden: "Schoolfact 5.1' kan het verband leggen tussen te laat komen op maandagochtend en een slecht cijfer twee dagen later.

Inmiddels vindt ook plaatsvervangend rector G. Vogels van Dordtwijk, een nieuw te vormen scholengemeenschap voor LBO tot en met VWO die lang heeft getwijfeld over het nieuwe registratiesysteem, dat “een stukje controle mag”. Behalve de directie zal voorlopig alleen de administratie in het systeem kunnen, en ook in de toekomst zal van de wachtwoorden bij de verschillende ingangen zeker gebruik worden gemaakt. “Want we hoeven hier op school niet alles van elkaar te weten.”