Bonn blij met internationale steun voor "spaarbegroting'

BONN, 3 JULI. Kanselier Helmut Kohl heeft zijn landgenoten en zijn partners op de economische wereldtop in München, de G-7, volgende week, vast gewaarschuwd dat de Duitse overheden inmiddels de grens van hun financiële mogelijkheden hebben bereikt. Zonder het in ronde woorden te zeggen, maakte hij duidelijk dat voorlopig ook niet op verlaging van de rente hoeft te worden gerekend.

Er moet de komende jaren drastisch worden gespaard, veel méér hulp voor Oost-Europa en de vroegere Sovjet-Unie dan al is opgebracht (ruim 100 miljard mark) mag van Bonn niet worden verwacht. De openbare financiën en de stabiliteit van de D-mark zouden dan in gevaar komen, aldus Kohl. Vakbeweging, werkgevers en de Westduitse deelstaten moeten, meer dan totnutoe, meewerken om de Duitse overheidsfinanciën in orde te krijgen, zoals ook het buitenland trouwens ook verlangt.

De kanselier kwam tot zijn waarschuwing in een van zijn periodieke gesprekken met vertegenwoordigers van het Duitse bedrijfsleven over de opbouw van de vroegere DDR. Die opbouw gaat meer kosten en langer duren dan ook Kohl zelf twee jaar geleden nog dacht, erkende hij. Van elke vijf mark die de nationale overheid uitgeeft gaat er volgend jaar één als sociale of economische hulp naar Oost-Duitsland, zo is voorzien in de begin deze week vastgelegde “spaarbegroting” voor 1993. De hoogte van de transfers naar Oost-Duitsland, dit jaar besomd op een totaal van circa 150 miljard, moet de komende jaren worden gestabiliseerd.

De Duitse begroting beloopt een bedrag van 435,6 miljard mark aan uitgaven, het financieringstekort daalt met 2,3 miljard tot 38 miljard. Door een grens van gemiddeld 2,3 procent te stellen aan de uitgavenstijgingen hoopt minister Theo Waigel (CSU, financiën) dat tekort tot 1996 “duidelijk onder 25 miljard” terug te hebben gedrongen. De deelstaten mogen hun uitgaven met niet meer dan 3 procent laten stijgen. Van hen wordt ook verwacht dat zij tenminste de helft van de oude DDR-staatsschuld van de Oostduitse Länder overnemen.

Waigel verwacht dat het overheidstekort in 1993 tot beneden 3 procent van het bruto nationaal produkt zal dalen. Eind dit jaar zal de inflatie weer minder dan 4 procent zijn (nu 4,6). Volgens Waigel zal Duitsland tegen die tijd ook weer voldoen aan de vereisten voor toetreding tot de toekomstige Europese Economische en Monetaire Unie (EMU), zoals vorig jaar december vastgelegd in de EG-verdragen van Maastricht. De oppositionele SPD acht die verwachting niet realistisch, zij verwijt Waigel dat hij allerlei grote verplichtingen heeft verstopt in zogenoemde “nevenbegrotingen”, bijvoorbeeld de verliezen van het Treuhand-instituut (tot '95 circa 200 miljard).

In Bonn is tevreden geconstateerd dat de internationale kritiek op de strenge Duitse rentepolitiek wat is verminderd en dat ook in de VS het begrip ervoor toeneemt dat Duitsland in zijn huidige situatie nog niet mee kan doen aan internationale groeistimulering. Vooral de onverwachte recente lof van de Amerikaanse minister van financiën, Brady, voor Waigels “spaarprogramma” is als een gunstig signaal begrepen.

De kanselier hoopt, zei staatssecretaris Horst “Sjerpa” Köhler (financiën), dat van de G-7 “een signaal van vertrouwen en optimisme” aangaande de wereldeconomie en de hulp aan Oost-Europa en het Gemenebest van Onafhankelijke staten (GOS) zal uitgaan. Kohl wil zo min mogelijk tijd verspelen aan lange plenaire vergaderingen en zo meer ruimte maken voor persoonlijke politieke contacten, ook met de Russische president Jeltsin die woensdag als speciale gast komt praten over “een adempauze” voor zijn land en de voorwaarden voor een Westelijk hulpprogramma van 24 miljard dollar.

Andere thema's op de G-7 zullen onder meer zijn: hulp voor een betere beveiliging van kerncentrales in Oost-Europa en de vroegere Sovjet-Unie (700 miljoen dollar in vijf jaar) en de GATT-onderhandelingen (liberalisering wereldhandel), wereldwijde ontwikkelingshulp. Köhler zei gisteren in Bonn dat hij optimistisch is dat daarover “uiteindelijk een verstandig compromis” zal worden gevonden, zij het dat vermoedelijk nog niet volgende week zal zijn. Dinsdag willen de regeringsleiders verklaringen publiceren over ontwapeningsonderhandelingen, de rol van de Europese Conferentie van Veiligheid en Samenwerking (CVSE) en de VN aangaande het oorlogsgeweld in Joegoslavië.

Voor de driedaagse topconferentie van de zeven grootste industriestaten, de G-7, die maandag in München onder voorzitterschap van Kohl begint, zijn zeer vergaande veiligheidsmaatregelen genomen. Er worden 9.000 politiemensen ingezet, waarvan 6.000 van buiten de Beierse hoofdstad. De binnenstad wordt zo goed als hermetisch afgesloten, voor de hotels van de regeringschefs en hun omstreeks duizend medewerkers en op de daken eromheen zullen scherpschutters worden geposteerd.