Wie geld heeft krijgt een visum

BEEK, 2 JULI. Als het eerste toestel van Via Air uit Sofia landt, begeven de douaniers zich naar het platform om de mensen naar de paspoortcontrole te begeleiden: reizigers voor Duitsland links, de rest rechts. Als duidelijk wordt dat bijna niemand ergens anders heen wil dan naar Duitsland, wordt de scheiding opgeheven.

Urenlang staan de passagiers in de rij voor de tafeltjes met douaniers die stempels zetten en grote pakken dinars door hun vingers laten gaan. Drie gezinnen met kleine kinderen in een deplorabele toestand, in totaal dertien personen, worden naar de vreemdelingenpolitie geleid. Zij willen politiek asiel aanvragen. De meesten willen zo snel mogelijk naar het vliegveld van Düsseldorf, waar familieleden op hen wachten. Over die reis mogen ze twee dagen doen, zo lang is het visum geldig. Wie genoeg geld heeft voor die twee dagen en een retourticket kan laten zien, krijgt zonder problemen een stempel in zijn paspoort. Even ontstaat er opwinding als een vrouw niet genoeg geld bij zich blijkt te hebben. Haar twee broers uit Brussel, die in de hal staan te wachten, worden erbij geroepen maar ook zij hebben naar het oordeel van de douaniers te weinig geld om voor hun zus te zorgen. Zonder pardon wordt ze toegevoegd aan het groepje reizigers dat terug moet met hetzelfde vliegtuig als waarmee zij gekomen zijn. Razend klampen de broers iedere uniformdrager aan: “Ze krijgt een kogel door haar kop als ze terugkomt! U mag haar niet laten vertrekken!” Hun zus heeft meer dan duizend gulden moeten betalen om een paspoort en een ticket te bemachtigen: “Alles heeft ze verkocht, tot het laatste stukje brood toe om een klein beetje vrijheid te kopen.”

Om vier uur vertrekken de bussen eindelijk naar Duitsland. Om acht uur staan ze weer in Beek, teruggestuurd door de Duitse douane. Een boze chauffeur van een Belgische bus heeft geprobeerd zijn passagiers in Heerlen te laten uitstappen: “Ze verdomden het gewoon. Moet je nagaan, nog geen dag in Nederland en dan al zoveel kapsones!” Nauwelijks heeft hij zijn bus voor de luchthaven ontruimd of er stapt een nieuwe groep in.

Een Duitse douanier aan de grenspost Bocholtz vindt het de normaalste zaak van de wereld dat de bussen zijn teruggestuurd: “U had die mensen eens moeten zien. Daar zat van alles tussen, zigeuners en weet ik wat al niet. Als U ziet wat er de laatste tijd al bijgekomen is in Duitsland...er is een volksverhuizing aan de gang. We moeten toch een keer zeggen: nu is het genoeg.”

Een van de bussen vertrekt in de richting Luik en neemt daar de autoweg naar Aken. Hij toont de douane een papiertje en mag de grens over, op weg naar Düsseldorf. Om twaalf uur 's avonds staan de volle bussen nog steeds voor het vliegveld en is de rij wachtenden gegroeid tot driehonderd. Vlak na middernacht laten de chauffeurs alle passagiers weer uitstappen. De laatsten van hen konden vanmorgen een taxi krijgen naar Duitsland. Alleen een groepje van acht mensen zat vanmorgen nog in een apart lokaaltje te wachten tot het volgende vliegtuig uit Skopje vanmiddag vertrekt. Zij hadden niet eens genoeg geld om voor dertig gulden een visum te kopen.