Duitsers bouwen gevoelige snelle ozondetector

Onderzoekers van het Kernonderzoekcentrum in Karlsruhe hebben een snelle en gevoelige ozondetector gebouwd. Deze bestaat uit een buis waarin aan het ene uiteinde lucht wordt gezogen. De lucht stroomt in de buis over een plaatje dat coumarine bevat. Deze kleurstof zendt onder invloed van de ozon op een bepaalde golflengte licht uit, een effect dat chemoluminescentie wordt genoemd. De intensiteit van dit licht is een maat voor de ozonconcentratie van de doorstromende lucht.

Wanneer per minuut 100 liter lucht door de buis stroomt, bedraagt de meetgevoeligheid ongeveer 10 ppT, ofwel 1 ozondeeltje op honderd miljard luchtdeeltjes. Het instrument is dan tien maal zo gevoelig als de gangbare ozondetectoren. Nog belangrijker noemen de onderzoekers echter de meetsnelheid. Er kunnen 10 metingen per seconde worden verricht, hetgeen beduidend meer is dan de ene meting per 10 seconden bij andere ozondetectoren.

Met het instrument kunnen echter alleen relatieve concentraties worden gemeten. Bovendien verandert de gevoeligheid met het waterdampgehalte van de lucht. Daar het instrument echter betrekkelijk traag op een verandering hierin reageert, op een tijdschaal van 30 minuten, worden metingen binnen die periode hierdoor niet veel beïnvloed. Op het Duitse instituut wordt nu een interne calibrator ontwikkeld, die ook dit probleem uit de wereld zal helpen (Journal Atm. Chem. 14, p. 73).

De nieuwe ozondetctor weegt een halve kilogram, kan door batterijen van energie worden voorzien en kost ongeveer 10.000 DM. Als toepassingsmogelijkheden ziet men onder andere het bewaken van de ozonconcentratie in las- of laserruimten. Vanuit ballonnen en vliegtuigen zouden echter ook ozonconcentraties hoog in de atmosfeer gemeten kunnen worden. Door de "snelheid' van de detector zouden deze metingen dan een hoog ruimtelijk oplossend vermogen opleveren.