Rabin pleit voor permanent overleg met Palestijnen

TEL AVIV, 1 JULI. De leider van de Israelische Arbeidspartij, Yitzhak Rabin, heeft zich gisteren uitgesproken voor ononderbroken onderhandelingen met de Palestijnse delegatie om een akkoord over de Palestijnse bestuursautonomie te bereiken.

In zijn eerste rede na zijn verkiezingszege voor de raad van bestuur van het Joodse Agentschap legde hij er de nadruk op dat Israel in een veranderende wereld moet streven naar een vergelijk met de Palestijnen in de bezette gebieden. Rabin sloot de PLO als onderhandelingspartner uit, hoewel hij er geen bezwaar tegen heeft dat de Palestijnse leiders uit de bezette gebieden, met wie over de Palestijnse bestuursautonomie wordt onderhandeld, ruggespraak plegen met het PLO-leiderschap.

De meeste partijen hebben president Chaim Herzog inmiddels geadviseerd Rabin morgen tot kabinetsformateur te benoemen. Rabin is vast van plan zijn regering 13 juli aan de Knesset voor te stellen.

Wegens complicaties bij de vorming van een regeringscoalitie met de linkse Merets-partij en de rechtse Tsomet-partij sprak hij gisteren niet van "bevriezing' van de nederzettingenpolitiek. In plaats daarvan verklaarde hij dat zijn regering de miljarden guldens die de Likud-regering aan het opzetten van nederzettingen spendeerde, zal gebruiken om werkgelegenheid te scheppen. Opnieuw maakte hij onderscheid tussen nederzettingen van strategisch belang langs de rivier de Jordaan en op de Hoogvlakte van Golan en de volgens hem niet tot Israels veiligheid bijdragende “politieke nederzettingen” in de dicht door Palestijnen bevolkte gebieden in bezet gebied. “Tel Aviv moet langs de Jordaan en niet vanuit Immanuel (een nederzetting nabij Nablus) worden verdedigd”, zei hij. Volgens de Israelische pers overweegt de Arbeidspartij snel na de vorming van de regering een nieuwe nederzetting in de Jordaan-vallei op te zetten.

Zoals gebruikelijk in de Israelische politiek is er nogal wat woord-acrobatiek voor nodig om ideologische meningsverschillen tussen links en rechts over bij voorbeeld de nederzettingenpolitiek te overbruggen. In het programma waarmee de Arbeidspartij zich de afgelopen maanden aan de kiezers presenteerde werd nadrukkelijk gesproken over “de bevriezing” van de nederzettingenpolitiek. Aangezien Rafael Eitan, de leider van Tsomet, niet met zo'n formule in Rabins regering kan stappen, is er volgens het nu door de Arbeidspartij geformuleerde en gepubliceerde regeringsprogramma sprake van “het nalaten van stappen die het vredesproces kunnen hinderen”. Hoewel Merets over die formulering mokt is het na de toelichting van Rabin van gisteren duidelijk dat het wel degelijk om het stoppen van het stichten van nieuwe nederzettingen gaat.

Rabin deed een beroep op Syrië zich uit te spreken over de vraag of het een volledig vredesverdrag met Israel wil tekenen of alleen naar Madrid is gekomen om bij de Amerikanen in de gunst te komen. Volgens hardnekkige berichten in de Amerikaanse pers van de afgelopen dagen is Rabin bereid in ruil voor volledige normalisering van de betrekkingen met Syrië de Golan voor de duur van 99 jaar aan Damascus te verpachten. In die tijd zou er niet aan het voortbestaan van de Israelische nederzettingen worden getornd en zou Israel militaire posities op dit door Rabin van groot strategisch belang geachte gebied handhaven.

Rabin maakte het gisteren opnieuw duidelijk dat er wat hem betreft over Jeruzalem niet valt te praten en dat de joodse bouw in de hoofdstad onverminderd zal worden voortgezet.

De Egyptische onderminister van buitenlandse zaken Fawzi Ibrashi deed gisteren in Tel Aviv een beroep op Rabin de nederzettingenpolitiek als een vertrouwenwekkende maatregel te bevriezen. Vrede is volgens hem slechts mogelijk indien Israel alle in 1967 veroverde bezette gebieden ontruimt.