Italië: het Disneyland van Europa

ROME, 1 JULI. Italië dreigt het Disneyland van Europa te worden, een pretpark waar buitenlanders plezier komen maken maar dat je verder niet serieus hoeft te nemen, zo heeft de nieuwe Italiaanse premier, Giuliano Amato, gewaarschuwd in zijn eerste rede voor de Senaat.

Ook al is de financieel-economische situatie “bijzonder ernstig”, het is onwaarschijnlijk dat het land hierdoor de aansluiting met de Europese Gemeenschap verliest. We dreigen eerder een “aanhangsel van Europa” te worden, zei Amato, “een Disneyland te harer dienste dat is verrijkt door ons klimaat, ons natuurschoon, en de overblijfselen van onze geschiedenis en onze kunst”.

De socialist Amato presenteerde dit weekeinde zijn nieuwe kabinet, dat steunt op dezelfde vier-partijen coalitie die bij de verkiezingen in april een zware nederlaag te verwerken kreeg. Aan de kabinetsformatie gingen lange moeizame onderhandelingen vooraf. De regeringspartijen hebben slechts een meerderheid van vijftien zetels in de 630 zetels tellende "Tweede Kamer'.

Bij de presentatie van zijn programma schetste Amato het beeld van een land dat op een lichtzinnige manier boven zijn stand leeft terwijl het fundament aan het rotten is. Italië is een land geworden “met een van de hoogste publieke tekorten ter wereld (...) een collectief en sociaal kapitaal dat tot het verpauperdste in het industriële Westen behoort, en een particuliere levensstijl, voor wie zich dat kan veroorloven, die tot de hoogste in Europa behoort”.

Het enorme begrotingstekort is een symptoom van de Italiaanse ziekte, en Amato zei dat zijn hoogste prioriteit zou liggen bij de bestrijding ervan. Hij beloofde een pakket maatregelen waardoor Italië toch kan voldoen aan de criteria voor toetreding tot de Economische en Monetaire Unie, in 1997 of 1999.

Maar de eigenlijke oorzaak ligt dieper. Amato riep, iets minder expliciet dan president Oscar Luigi Scalfaro vorige maand bij zijn inaugurale rede, op tot een moreel reveil. Het applaus voor Amato in de Senaat was bescheiden. Later deze week stemmen Senaat en Kamer over de vraag of zij het vertrouwen willen geven aan Amato.