Hulp Sarajevo komt op gang

LJUBLJANA, 1 JULI. Gisteren was het dan zover. Na een VN-resolutie en weken van moeizame onderhandelingen landden de eerste vliegtuigen met humanitaire hulp op het vliegveld van Sarajevo. De tocht van de Franse president Mitterrand naar de Bosnische hoofdstad heeft er ongetwijfeld toe bij gedragen dat het vliegveld nu open is.

Ook het ultimatum van de secretaris-generaal van de VN, Boutros Boutros Ghali, die dreigde dat de VN het vliegtuig met militaire middelen zou in nemen wanneer de Servische niet voor maandagmiddag vrijwillig het vliegveld zouden verlaten, heeft de Serviërs doen inzien dat het kat en muisspel rond het vliegveld was uitgespeeld.

De artillerie in de buurt van het vliegveld is echter nog steeds niet overgedragen aan de blauwhelmen. Overeengekomen was dat gisteren zou gebeuren, maar de Servische officieren waren dat blijkbaar vergeten. Een VN-woordvoerder zei gisteren dat generaal Lewis MacKenzie de Servische leiders zal ontmoeten “om de problemen uit de weg te helpen”. Maar optimistisch waren ze gisteren niet in Sarajevo. Het feit dat gistermiddag drie VN-soldaten op het vliegveld door granaatscherven verwond werden was ook een reden voor de commandant van de VN-troepen in Sarajevo om vooral waakzaam te blijven. “De opening en beveiliging van het vliegveld behoort tot een van de meest gecompliceerde en gevaarlijkste operaties in de geschiedenis van de VN”, zei MacKenzie gisteren. Hij gaf daarom de achthonderd Canadese infanteristen die gisteren vanuit de Kroatische stad Daruvar vertrokken de opdracht om maar liefst twee miljoen zandzakken mee te brengen naar Sarajevo. Daar achter kunnen de infanteristen zich dan verschuilen wanneer de milities het vliegveld mochten aanvallen.

Die mogelijkheid moet zeker niet worden uitgesloten. De Servische tanks zijn weliswaar van het vliegveld verwijderd, maar nog geen kilometer te zuiden en ten noordoosten van de luchthaven staan nog steeds goed bewapende Servische eenheden die strijd leveren met de voornamelijk uit Moslims bestaande Bosnische Territoriale Verdediging (TO) om de moslimwijk Dobrinja, het voormalig Olympische dorp, dat al weken door de Serviërs belegerd wordt. Het vliegveld kan daar bij makkelijk in de vuurlinie tussen Servische en Bosnische eenheden komen.

Daar komt bij dat de nog altijd voortdurende gevechten in de stad, de activiteiten van scherpschutters en de incidentele artillerie beschietingen het transport van de humanitaire hulp van de luchthaven naar de stad tot een uiterst gevaarlijke onderneming maakt.

Dan is er ook nog het probleem van de verdeling van de hulpgoederen over de Servische en de moslim-wijken van de stad. De kans is namenlijk levensgroot dat zowel de ene als de andere partij de blauwhelmen er de komende dagen van zal beschuldigen dat zij onrechtvaardig behandeld worden bij de verdeling van de levensmiddelen en medicijnen. Generaal MacKenzie is zich daar zeer wel van bewust. Hij gaf maandag opdracht dat de humanitaire hulpgoederen die op het vliegveld aankomen slechts onder toezicht van de internationale humanitaire organisaties verdeeld mogen worden.

Vandaag wordt een poging gedaan om de drie ton levensmiddelen en medicijnen, die door Franse militaire transport vliegtuigen naar het vliegveld zijn gebracht, naar de stad te brengen. Een vertegenwoordiger van het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de VN zal in samenwerking lokale humanitaire organisaties zorg dragen voor de distributie van deze hulpgoederen. Onze redacteur Raymond van den Boogaard meldt uit Belgrado: Meer dan tienduizend studenten hebben gisteren deelgenomen aan een mars door de Servische hoofdstad Belgrado tegen president Slobodan Milosevic. De studenten, die langs de Milosevic-getrouwe televisie en het Servische parlement trokken, gaven met hun actie nieuw leven aan een algemene, meerdaagse demonstratie tegen de president die gisteren aanvankelijk door gebrek aan belangstelling onder de bevolking begon te verlopen. Na de actie van de studenten liep het aantal demonstranten dat vandaag voor de vierde dag achtereen tegen Milosevic 24 uur per dag demonstreert weer op van enkele honderden tot duizenden.

Bij het parlement en de televisiestudios van Belgrado waren honderden man oproerpolitie met kogelvrije vesten en machinepistolen samengetrokken. Het kwam echter niet tot incidenten van betekenis. Over het plein waar de algemene betoging plaatsvindt, liepen de studenten onder het spelen van John Lennons “Give peace a chance” en Queens “We will rock you”. Langs de gehele route door de binnenstad van Belgrado stonden applaudisserende burgers.

De studenten van hun kant voeren vandaag al voor de zeventiende achtereenvolgende dag actie tegen Milosevic, onder meer door de bezetting van enkele faculteitsgebouwen.