Brand tankstation was net een atoombom

LIJNDEN, 1 JULI. “De papegaaien vielen van hun stok, zo hard was de knal”, zegt C. van der Oord. Ze woont naast het tankstation in Lijnden waar gistermorgen een felle brand uitbrak. In de tuin van de familie Kameran, een paar huizen verderop, komt ze bij met een kopje aardbeienthee. Het zweet parelt tussen haar grijze krullen. “Mijn dochter was bij de dokter, mijn man is in Australië. Ik verstijfde van angst. Ik ben maar gewoon thuis gebleven, bij de dieren”, zegt ze met tranen in haar ogen. Op aandrang van de brandweer is mevrouw van der Oord naar de buren gegaan, met haar twee papegaaien.

De brandweer heeft gisteren bij het dorp Lijnden ternauwernood een explosie van drie ondergrondse gas-tanks voorkomen. Rond negen uur 's ochtends ontstond een brand, toen een bovengrondse propaangas-opslag achter het tankstation ontvlamde. Een tankwagen met dieselolie, die op het terrein stond geparkeerd, barstte open door de hitte. De brandende olie stroomde over het terrein.

Zestig brandweerlieden uit de Haarlemmermeer, Schiphol, Amsterdam en Kennemerland zijn de hele dag bezig geweest met blussen. De omgeving van het benzinestation werd in de loop van de ochtend afgesloten voor alle verkeer. Door de rookontwikkeling liep ook het het autoverkeer op de A9 vast. Toen de rook was opgetrokken, zorgden nieuwsgierige automobilisten voor stremmingen. Het vliegverkeer op de Zwanenburgbaan van Schiphol werd in de ochtenduren voor enige tijd stilgelegd wegens de rook.

De brand is waarschijnlijk ontstaan door vonken die oversprongen bij het lossen van LPG door een tweede tankwagen. Op hetzelfde moment werd de kleine, bovengrondse LPG-tank gerepareerd, waarbij gas ontsnapte. “De automatische blokkeerinrichting van de kleine tank ontbrak waarschijnlijk”, aldus W. van Egmond, commandant van de brandweer- en ambulancedienst Haarlemmermeer. Door de hitte van de brandende olie werden de afsluiters verbroken van twee van de drie ondergrondse gas-tanks, die waren gevuld met vijftigduizend liter propaan, butaan en LPG.

Omdat de tanks uitzetten door de hitte, ontstond het gevaar op een explosie die veel groter zou zijn dan de eerste ontploffing. De brandweer trok zich om kwart voor een terug tot vierhonderd meter van de brandhaard, maar de druk in de tanks verminderde na verloop van tijd. De brandweer liet de bovengrondse tanks "gecontroleerd leegbranden' via de verbroken afsluiters. Aan het begin van de avond werd het sein "brand meester' gegeven.

“Het was net een atoombom”, zegt J. Kamerman, een spichtige man in een korte broek. Hij plukte bessen in de moestuin achter het huis, en had vol zicht op de brandhaard. “Na de ontploffing zag ik een kolom van vuur van wel vijfhonderd meter, het kwam ver boven die toren uit.” Hij wijst naar het kerkje aan de andere kant van de weg. “Voor hetzelfde geld was er niks overgebleven van Lijnden.”