Zware druk op Madrid om koers te wijzigen

MADRID, 30 JUNI. Het Spaanse werkgeversverbond, de vakcentrales en vertegenwoordigers van verscheidene politieke partijen hebben de afgelopen dagen de regering-Gonzalez opgeroepen tot een ingrijpende wijziging van het sociaal-economisch beleid en het sluiten van een breed akkoord voor de komende jaren. Aanleiding tot de oproep zijn de snel verslechterende vooruitzichten van de Spaanse economie en de resultaten van de EG-top in Lissabon, die als een persoonlijke nederlaag voor premier Gonzalez worden gezien. Ook de regering noemt het economisch perspectief nu “zorgelijk”.

Terwijl de regering beloofd had dit jaar minstens zeventigduizend arbeidsplaatsen te scheppen, werd eind vorige week bekend dat in de eerste drie maanden van dit jaar 110.000 banen verloren zijn gegaan. De dienstensector, de bouw en de industrie hebben daarbij het zwaarst geleden. Het percentage werklozen bedraagt nu 17,5 procent van de beroepsbevolking, dat is even hoog als drie jaar geleden. Het aantal faillisementen is daarnaast in dit eerste kwartaal verdrievoudigd en het handelstekort is ten opzichte van dezelfde periode in het vorig jaar met 15,5 procent gestegen. De inflatie beloopt met 6,5 procent tot nu toe aanzienlijk meer dan gehoopt en de economische groei blijft met slechts twee procent van het BNP een vol procentpunt achter bij de voorspellingen. Het begrotingstekort, geraamd op 2,6 procent, zou bij ongewijzigd beleid dit jaar groeien tot vijf procent van het BNP.

Tegenover deze onmiskenbare crisisverschijnselen heeft minister van economische zaken Carlos Solchaga tot dusver slechts bescheiden maatregelen in het vooruitzicht gesteld. Daaronder vallen een verhoging van het op één na hoogste BTW-tarief van 13 naar 15 procent en een verhoging van de voorinhouding bij de inkomstenbelasting. Solchaga waarschuwde gisteren voor “hysterie”. Hij zei niet bereid te zijn om het “convergentie-plan”, dat Spanje voor 1997 gereed moet maken voor de Economische en Monetaire Unie, op te geven “om een beetje sociale vrede te kopen”.

De regering-Gonzalez is met een beroep op de akkoorden van Maastricht dit voorjaar een harde confrontatie aangegaan met de vakbeweging, die eind mei tot een algemene staking leidde. Het is daarom in Madrid bijzonder slecht gevallen dat de premier zondag met lege handen van de top in Lissabon terugkeerde. In de Portugese hoofdstad werd immers besloten dat voorlopig geen uitvoering zal worden gegeven aan de afspraak om extra hulp te geven aan de vier armste lidstaten van de EG voor de verbetering van hun infrastructuur. Krantekoppen spraken van “een mislukking.” In regeringskringen beseft men dat het nu extra moeite zal kosten offers te vragen ten behoeve van "Maastricht'.