Serviërs ontruimen vliegveld Sarajevo

BELGRADO/NEW YORK, 30 JUNI. Servische eenheden hebben gisteren het vliegveld van de Bosnische hoofdstad Sarajevo ontruimd. Een eerste Frans vliegtuig met hulpgoederen is gisteren geland. Vanmorgen volgden er nog vier, waarvan een met materiaal voor het herstel van de verkeerstoren.

Het militair detachement van de Verenigde Naties in Sarajevo heeft, in overeenstemming met de instructies van de Veiligheidsraad, het vliegveld symbolisch van de Serviërs overgenomen en er de VN-vlag gehesen.

Van het uitladen van het eerste Franse vliegtuig, en van het transport van de 6,5 ton hulpgoederen naar de stad en distributie van de goederen onder de 300.000 mensen die al drie maanden in Sarajevo vastzitten, kan voorshands nog geen sprake zijn, aldus VN-bronnen. Het wachten is op het Canadese VN-bataljon dat uit Daruvar (in Kroatië) onderweg is. Dat bataljon moet gaan toezien op het innemen en concentreren in bewaarplaatsen van zware artillerie in een omtrek van dertig kilometer van het vliegveld.

Ook moeten nog procedures worden uitgewerkt voor de distributie van de goederen, en een gemengde commissie samengesteld die zich ervan kan vergewissen dat de humanitaire vluchten niet worden gebruikt voor wapenleveranties naar Sarajevo.

De Veiligheidsraad van de VN besloot gistermiddag ongeveer duizend man vredestroepen uit Kroatië naar Sarajevo te sturen. De Canadese United Nations Protection Force-soldaten moeten een staakt-het-vuren waarborgen en de voedsel- en hulptransporten vanuit Frankrijk veiligstellen, zo staat in resolutie 761, die unaniem door de 15 leden van de Veiligheidsraad werd aangenomen.

Pag.5: Bosnië gewaarschuwd

De bijeenkomst van de Veiligheidsraad volgde op een aan de Serviërs gesteld ultimatum om alle militaire activiteiten te staken. Al eerder hadden de Verenigde Staten en afgelopen weekeinde ook de EG-top zich bereid verklaard zo nodig troepen voor een militair ingrijpen beschikbaar te stellen.

De rapporten van de plaatselijke VN-commandant aan secretaris-generaal Boutros Ghali waren dermate hoopgevend dat verdergaande maatregelen voor militaire actie van VN-zijde nog niet nodig zijn. In de formulering van de resolutie wordt erop gewezen dat het inschakelen van soldaten geheel in dienst staat van het verlenen van humanitaire hulp.

Generaal Lewis MacKenzie, commandant van het VN-detachement in Sarajevo, waarschuwde gisteren de moslim- en Kroatische eenheden niet te proberen, gebruikmakend van het militair vacuüm na het vertrek van de Serviërs, het vliegveld van Sarajevo in te nemen. Tussen een deel van de Bosnische eenheden en de VN-macht is de afgelopen weken toenemende wrijving ontstaan, waarbij sommige eenheden het kennelijk als hun taak zien de VN-militairen te beschieten.

Ook de Veiligheidsraad heeft de regeringsleiders van Bosnië-Herzegovina opgeroepen “uiterste terughoudendheid” te betrachten en “geen militair voordeel uit het Servische terugtrekken te halen”.

Een volledig staakt-het-vuren is overigens ook dit weekeinde niet bereikt. Mede daarom heeft Boutros Ghali, op verzoek van commandant Nambiar, de landen die hulp willen sturen, gevraagd te wachten tot het vliegveld van Sarajevo volledig wordt gecontroleerd door de Canadese VN-troepen. Nambiar brengt op 1 juli opnieuw rapport uit over de situatie ter plekke en het slagen van de voedselhulp.

Waar in Sarajevo gisteren het niveau van beschietingen en andere vijandelijkheden duidelijk onder dat op andere dagen lag, werd elders in Bosnië nog steeds fel gevochten. Servische eenheden zetten, volgens de Servische televisie, hun opmars naar de stad Derventa voort. Gevechten werden ook gemeld uit de buurt van Tuzla, en rondom Gorazde, een stad waarvan de wederzijdse beschietingen nog maar weinig heel hebben gelaten.

Kroatische en Servische eenheden raakten opnieuw slaags in Zuid-Dalmatië, waarbij de steden Trebinja en Dubrovnik opnieuw zwaar werden beschoten. Een herleving van de oorlog in Kroatië dreigt, volgens VN-bronnen, in centraal-Dalmatië, waar Kroatische troepen, geheel in strijd met het zogenaamde plan-Vance voor een door de VN gecontroleerd staakt-het-vuren, een grond- en artillerieoffensief zijn begonnen in de richting van Knin, het centrum van de Servische opstand in Kroatië.