Als barones is Thatcher nog feller tegen Europa

LONDEN, 30 JUNI. De Britse premier, Major, heeft als voorproefje van een debat in het Lagerhuis donderdag over Europa korte metten gemaakt met Euro-sceptici en hun feitelijke aanvoerster, oud-premier Margaret Thatcher.

De ex-premier, met ingang van vandaag baronesse Thatcher van Kesteven geheten, heeft haar intrede in het Hogerhuis ingeluid met een vernietigende aanval op de Europese politiek van haar opvolger.

In een tv-vraaggesprek, enkele uren na het beëindigen van de Europese top in Lissabon, beschreef Thatcher de afspraken van Maastricht als “een verdrag te ver” en riep ze Lagerhuisleden op tegen ratificatie te stemmen. Thatcher feliciteerde de Denen met hun verwerping van het voorgestelde verdrag, riep op tot een referendum in Groot-Brittannië en liet weten zelf in het Hogerhuis tegen ratificatie te zullen stemmen.

Tot nu toe heeft de premier openlijk gekrakeel met zijn voorgangster vermeden, maar gisteren toonde hij voor het eerst duidelijke irritatie. Oude vijanden van Thatcher, zoals Michael Heseltine, de man die haar val inluidde, verkneukelden zich zichtbaar toen Major er in het Lagerhuis bits aan herinnerde dat het Thatcher was geweest die de Europese Akte had getekend die een aantal bevoegdheden bij de Commissie in Brussel heeft gelegd. Het was ook Thatcher geweest, zei Major, die in 1975 instemmend Clement Attlee had aangehaald door te herhalen dat een referendum “een middel voor demagogen en dictators is”.

Het vasthouden aan "Maastricht' is voor de Britse regering - in Majors woorden - een erezaak: je komt niet terug op een eens gegeven belofte. Hij is bovendien “niet bereid om aan de kant te staan en te zien hoe andere landen in de Europese Gemeenschap de beslissingen nemen die voor de Gemeenschap richtingbepalend zijn en die het bestaan van iedere burger in dit land beïnvloeden”.

Lady Thatcher bestreed met het oude vuur Majors volgehouden stelling dat Maastricht het begin van decentralisatie van macht uit Brussel betekent. De oud-premier gebruikte een ingezonden brief naar The Times van de ex-voorzitter van het Europese Hof in Luxemburg, Lord Mackenzie-Stuart, om haar betoog kracht bij te zetten. Hij had geschreven dat de omschrijving van “subsidiariteit” (het afwentelen van macht naar de lidstaten) in het Verdrag van Maastricht “een rijk en uitmuntend voorbeeld van kletspraat is, waarin gelijktijdig twee tegengestelde opvattingen van subsidiariteit worden omhelsd.”

De eerste rede van de barones van Kesteven in het Hogerhuis zal donderdag naar verwachting ook over Europa gaan - een breuk met de traditie dat een nieuw Hogerhuislid in zijn eerste optreden een niet-controversieel onderwerp behandelt.