Dank je wel, meneer Mitterrand

LJUBLJANA, 29 JUNI. De Sarajevcani klapten gisteren hun handen blauw om hun waardering uit te drukken voor de Franse president François Mitterrand. “Mitterrand, u bent een held” en “lang leve Frankrijk” scandeerden zij op het moment dat de Franse president een bloem legde op de plaats waar bijna een maand geleden 27 Sarajevcani werden gedood door ontploffende granaten, toen zij in de rij stonden om een brood te bemachtigen. “Ik geloofde mijn oren niet toen ik op de radio hoorde dat Mitterrand op het vliegveld was geland. Ik weet dat er scherpschutters op ons loeren, maar ik ben de straat opgegaan om hem te begroeten”, zei een van vreugde huilende vrouw tegen journalisten die Mitterrand begeleiden. “Hvala gospodin Mitterrand” - Dank je wel, meneer Mitterrand - riep haar buurvrouw toen de president voorbij kwam. Mitterrand reageerde slechts met korte handgebaren op de reacties van de bevolking, zijn aandacht leek vooral gericht op de kapotgeschoten gebouwen die hij passeerde en hij praatte af en toe kort met de Bosnische president Alija Izetbegovic.

Ook Izetbegovic leek overgelukkig met de onverwachte komst van zijn Franse ambtgenoot. Het was voor het eerst sinds weken dat hij weer een glimlach op zijn gezicht liet zien. Op de persconferentie moest een duidelijk geëmotioneerde Izetbegovic naar woorden zoeken. “Het is een wreed drama dat zich in Bosnië voltrekt, duizenden onschuldige burgers zijn gedood door de moordende vuurkracht van de Servische mitrailleurs, artillerie en luchtmacht”, aldus de president. Hij vroeg de Franse president om een gemengde Amerikaans-Europese commissie te sturen “die een onderzoek moet instellen naar de vernietiging van de Bosniërs”. Een zelfverzekerde Mitterrand legde de journalisten uit dat zijn bezoek aan Sarajevo “een teken van solidariteit is met de 300.000 Sarajevcani”. “Ik ben hier niet gekomen als onderhandelaar, het vliegveld moet open daar gaat het om.”

Op het vliegveld van Sarajevo werd Mitterrand verwelkomd door de commandant van de VN-troepen, Lewis MacKenzie, die de president met beleefde spoed zo snel mogelijk in een panservoertuig werkte. Nadat MacKenzie zaterdag op de hoogte gesteld was van de komst van Mitterrand, heerste er in het VN-hoofdkwartier een nerveuze spanning. “Toen we het bericht per satelliettelefoon uit Parijs doorkregen, vroegen we ons af of ze daar gek geworden waren”, zei gisteren een VN-officier die anoniem wenste te blijven tegen een Bosnische journalist. “Na zware druk op Servische officieren slaagde wij er in hen te bewegen hun tanks en een deel van hun artillerie van het vliegveld te verwijderen.” Veel heeft het niet geholpen: de helikopter waarin de lijfwachten van de president zaten werd al door kogels getroffen voor die geland was.

Kort nadat de Franse president weer op het vliegveld was gearriveerd voor zijn vertrek, opende tanks het vuur op de bij het vliegveld gelegen moslimwijk en bleef ook Mitterrand niet veel meer over dan in een bunker van het vliegveld te vluchten. Het presidentiële vliegtuig dat op hem wachtte stond "toevallig' in de vuurlinie en werd door kogels beschadigd. Daardoor had Mitterrand nog slechts de beschikking over één helikopter om zich in veiligheid te brengen.

“Wie heeft het meeste profijt van het verrassende bezoek, de Sarajevcani of de Franse president”, vroeg Radio Sarajevo gisteravond een naaste medewerker van Izetbegovic: “Mitterrand reageerde met zijn bezoek op een noodkreet van onze president. Het belangrijkste is dat hij de bevolking van Bosnië het gevoel gegeven heeft dat zij niet door de wereld vergeten is, dat ze nog mee tellen als mensen. Voor ons is hij een held, wanneer in Europa het bezoek uitgelegd zou worden als een politieke truc zou dat ons bijzonder teleurstellen.”