Contras nemen wapens weer op; Rebellen Nicaragua: vrede gaf ons geen toekomst

MEXICO-STAD, 29 JUNI. Ruim 450 rechtse ex-guerrillastrijders in Nicaragua hebben dit weekeinde besloten de bergen weer in te trekken en militaire acties voor te bereiden. Ditmaal zijn niet hun oude vijanden, de sandinisten het doelwit, maar de regering van hun voormalige bondgenote, president Violeta Chamorro.

De zogeheten recontras zijn razend op Chamorro, omdat zij haar beloften niet zou nakomen. Aan het einde van de achtjarige burgeroorlog in Nicaragua, twee jaar geleden, leverden de guerrillastrijders hun wapens in nadat hen bouwland en werk was toegezegd. Daar is nog niets van gekomen, zo menen ze.

De groep recontras noemt zich Movimiento Comandante Enrique Bermudez, naar de vorig jaar onder mysterieuze omstandigheden vermoorde oud-contraleider. De recontras beweren dat gelden die voor hen waren bestemd, zijn verdwenen in de zakken van politici en van hun voormalige commandanten. “Zij hebben geld, land en kredieten”, zei een van de nieuwe rebellenleiders, Comandante Xochitl, zaterdag tijdens een persconferentie op een geheime plek in Managua. “De guerrillastrijders hebben niets, alleen de dood. Maar de regering zal zien dat wij nog kunnen vechten”.

De onvrede van de recontras wordt gedeeld door hun voormalige sandinistische tegenstanders, recompas genoemd, een woordspeling op het Spaanse woord voor kameraden. Ook deze voormalige soldaten uit het Sandinistische regeringsleger zien niets terecht komen van de belofte dat zij met geld en land zullen worden geherintegreerd in het burgerleven. Vorige jaar al namen duizenden recontras en recompas de wapens op om de regering-Chamorro onder druk te zetten. Ondanks de grote ontwapening onder toezicht van de VN twee jaar geleden, bevinden zich nog vele honderdduizenden wapens in de handen van Nicaraguaanse burgers.

Bij eerdere gelegenheden sloten recontras en -compas zich aaneen om gehoor te vinden voor hun eensluidende klachten. Zo hielden zij enkele maanden geleden een aantal gemeentehuizen bezet (waaronder dat van Managua) en blokkeerden zij een belangrijke doorgangsroute in het noorden van Nicaragua. Die blokkade werd door regeringssoldaten bloedig uiteengeslagen.

De aankondiging van de recontras volgt op een vorige week uitgebroken schandaal waarbij president Chamorro betrokken zou zijn. De president zou 400.000 dollar ontwikkelingsgeld afkomstig uit Spanje, Frankrijk, Italië en Zweden, en bedoeld voor de herintegratie van de oud-strijders, hebben gebruikt om parlementarirs van haar eigen UNO-coalitie te beïnvloeden bij een stemming over de onteigening van gronden. De aantijgingen, die werden gepubliceerd door de in Midden-Amerika invoedrijke Amerikaanse krant The Miami Herald, worden nu onderzocht door een Nicaraguaanse regeringscommissie.

Intussen wordt de druk op president Chamorro ook opgevoerd aan de kant van de Verenigde Staten. Vorige maand bevroor het Congres een bedrag van 100 miljoen dollar aan ontwikkelingsgeld van een totaal van 185 miljoen dat Nicaragua dit jaar zou krijgen. De Amerikaanse ontwikkelingsorganisatie AID bevroor deze week nog eens zestien miljoen dollar voor sociale projecten. Beide acties zijn geïnspireerd door de rechtse Amerikaanse senator Jesse Helms, die vindt dat president Chamorro teveel leunt op de sandinisten en geen haast maakt met het teruggeven van door de sandinisten onteigende stukken land aan hun voormalige Amerikaanse eigenaars.

De bevriezing van het hulpgeld heeft geleid tot een “acute economische crisis”, zoals de Nicaraguaanse regering zelf zegt. Na de verhoging vandaag van de brandstofprijzen met elf procent, zal de onvrede in Nicaragua alleen maar toenemen. Afgevaardigden van het Nicaraguaanse congres waarschuwen dan ook dat er condities worden geschapen voor een "feitelijke staatsgreep' tegen president Chamorro.