Simons dreigt CDA met aftreden

DEN HAAG, 26 JUNI. Staatssecretaris Simons (volksgezondheid) treedt af als hij in september van het CDA in de Tweede Kamer geen steun krijgt voor de plannen van het kabinet op het gebied van de volksgezondheid (plan- Simons).

Simons (PvdA) zei dat gisteren in een Kamerdebat over de voortgang van de stelselwijziging ziektekostenverzekering en over een rapport van de Algemene Rekenkamer over de kosten en premies bij particuliere verzekeraars. Alleen zijn eigen partij steunde de onlangs bijgestelde kabinetsplannen waarover in het najaar opnieuw in de Kamer wordt gesproken.

“Zonder die effectieve parlementaire steun, die ik vandaag niet heb kunnen vaststellen - ik hoop van harte dat ik die in september wel kan vaststellen - verbind ik daar mijn persoonlijke consequenties aan”, zei Simons aan het einde van het debat. Hij onderstreepte dat hij zonder voldoende steun van de Kamer niet in staat is verder verantwoordelijkheid te dragen.

Simons overleefde een motie van afkeuring van de VVD. Op een partijbijeenkomst eerder deze maand eiste VVD-fractieleider Bolkestein al het aftreden van de bewindsman, onder meer omdat een draagvlak voor de kabinetsplannen totaal ontbreekt. Alleen Janmaat (CD) steunde de VVD-motie.

Na het uitstellen van de maatregelen op het gebied van de ziektekostenverzekeringen weigert de staatssecretaris nu nog verdergaande concessies. Het CDA vroeg gisteren wel om dergelijke concessies. CDA-woordvoerder Lansink drong opnieuw aan op invoering van een voor iedereen verplicht eigen risico en een verkleining van het toekomstige basispakket tegen ziektekosten. Hij hield de mogelijkheid open om op deze twee punten met wijzigingsvoorstellen te komen. Tot ongenoegen van Simons gaf het CDA gisteren geen eindoordeel over de kabinetsplannen. Lansink: “Dat zien we in september wel”.

Later in het debat herhaalde CDA-fractieleider Brinkman dat het CDA nog niet kan instemmen met de kabinetsplannen, maar ook dat zijn fractie “er alle vertrouwen in heeft dat wij met deze staatssecretaris in goed overleg kunnen blijven gedurende de resterende periode van dit kabinet”. Aan de vooravond van het debat zei Brinkman op een partijbijeenkomst dat in de kabinetsplannen nog meer de nadruk zou moeten komen te liggen op beheersing van de kosten in de gezondheidszorg. Gebeurt dat niet, zo maakte Brinkman daar duidelijk, “dan komt er een ander systeem dan Simons voor ogen heeft”.

Pag 3: Groen Links en D66 zeer terughoudend

Groen Links en D66, partijen die de plannen van de staatssecretaris doorgaans van hun steun voorzagen, waren nu zeer terughoudend. Kohnstamm (D66) pleitte voor een pas op de plaats en wil dat het kabinet zich nadrukkelijk bezint op de voorgenomen stappen. En dat moet dan meer inhouden dan alleen een vertraging van de plannen, zei hij. Het kabinet gaat nu een beetje door, “en dat beetje is inhoudelijk al discutabel en bovendien praktisch onhaalbaar en onwenselijk”, aldus Kohnstamm. “Helaas”, zei Beckers-de Bruijn (Groen Links), “het plan-Simons leeft niet meer.” Zij constateerde dat het paradepaardje van de PvdA een zieke, ouwe merrie is geworden. “De vraag is of de staatssecretaris zich nog voldoende in staat acht dit dier weer op de been te brengen.”

Hoewel D66 zijn twijfel over de geloofwaardigheid van Simons niet tot uitdrukking bracht in steun aan de VVD-motie, constateerde fractieleider Van Mierlo dat de verdeelde coalitie van PvdA en CDA geen recht meer heeft om leiding te geven aan een gecompliceerd en omvangrijk proces als de stelselwijziging. Volgens PvdA-fractieleider Wöltgens heeft de Kamer het vertrouwen in Simons en de stelselwijziging uitgesproken door de VVD-motie vrijwel unaniem niet te steunen.

De PvdA was ook de enige partij die de bewindsman volop steunde in zijn reactie op een rapport van de Algemene Rekenkamer. Mede op grond van een onafhankelijk onderzoek van de bureaus Berenschot en Moret, Ernst & Young concludeerde de Rekenkamer woensdag dat de particuliere verzekeraars tot en met vorig jaar financiële voordelen voldoende tot uitdrukking hebben gebracht in de premies. De Rekenkamer liet zich in het geheel niet uit over de vraag of, en zo ja met hoeveel, de particuliere premies dit jaar omlaag kunnen. Uit het onderzoek valt op te maken dat de premies hooguit enkele procenten omlaag kunnen.

Dat kwam de geloofwaardigheid van Simons niet ten goede, bleek gisteren in de Kamer. Voor Bolkestein was het een tweede reden om een motie van afkeuring in te dienen. In januari had de bewindsman immers nog gezegd dat de particuliere premies wel met 30 procent omlaag konden, een schatting die hij korte tijd later bijstelde naar 15 procent. Simons erkende dat op zijn departement cijfers van de verzekeraars verkeerd zijn geïnterpreteerd. Hij wees de beschuldigende vinger in de richting van de verzekeraars: “Dat hadden ze me wel kunnen zeggen.” Simons zal bij de verzekeraars niet meer aandringen op premieverlaging. Dat is een beslissing die ze zelf moeten nemen, aldus de bewindsman.