Onderzoek naar ongeval met F-28 is begin "93 klaar

NEW YORK, 26 JUNI. De meest emotionele dag deze week tijdens de hoorzitting over het vliegtuigongeluk met de Fokker F-28 was dinsdag. De piloot die het ongeluk overleefde, John Rachuba, vertelde op gelijkmatige toon het verhaal van de gebeurtenissen op 22 maart, toen vlucht US405 vanaf vliegveld La Guardia bij New York vertrok. Het vroor en het sneeuwde.

Rachuba beschreef de start, de zwenking naar links toen een vleugel de grond raakte, het schampen van een huisje en een antenne en de duikeling van de F-28 in het ijskoude water van Flushing Bay. Hij zei dat hij “een ijskoude aanwezigheid” in de cockpit voelde en tegelijkertijd “heel rustig werd”. Hoe hij zelf uit het brandende toestel was gekomen wist hij niet meer. “Door een of ander gat, denk ik.” Captain Wallace Majure, evenals een bemanningslid en 25 van de 47 passagiers verloren bij het ongeluk het leven.

Het enige overlevende bemanningslid was Debra Taylor, die in een rolstoel de hoorzitting bijwoonde. Toen ze plaatsnam in de getuigenbank vertelde ze in tranen over haar directe collega. “Als er een extra nooduitgang was geweest, had ze nu hier kunnen zijn.”

De hoorzitting, die gehouden werd in het Ramada Hotel pal naast vliegveld La Guardia, was georganiseerd door de National Transportation Safety Board en moet duidelijkheid verschaffen over de toedracht van het ongeluk. Dat er ijs op de vleugels lag, is onmiddellijk na het ongeluk vastgesteld. De vraag is echter of alle procedurele voorschriften zijn gevolgd en of er specifieke menselijke fouten zijn gemaakt. De bevindingen worden begin 1993 bekendgemaakt.

Cruciaal bij het onderzoek is de ijsafzetting op de vleugels. Door het slechte weer moest het toestel van USAir bijna vijfendertig minuten na het ontijzen wachten voor het mocht vertrekken. In de tussentijd controleerden de piloten volgens voorschrift vanuit de cockpit of er geen nieuwe ijsvorming op de vleugels was.

Algemeen wordt gezegd dat tweederde van de vleugels te zien is vanuit de cockpit maar menigeen bestrijdt dat. Ook op de hoorzitting. Wim Huson, ingenieur bij Fokker, verklaarde afgelopen week tegenover de onderzoekscommissie dat alle keren dat hij een F-28 bij vergelijkbaar weer had gevlogen, hij of iemand anders altijd uitstapte voor een laatste check. Volgens hem is dat de enige methode om zeker te zijn dat vleugels ijsvrij zijn.

Rachuba meende zeker te weten dat dat op de bewuste avond in maart ook zo was. “Anders waren we natuurlijk niet vertrokken.” Passagiers die het ongeluk overleefden en stoelen op vleugelhoogte hadden, verklaarden onmiddellijk na het ongeluk al dat zij duidelijk ijsvorming hadden waargenomen. Het sneeuwde flink die avond en de afstand van de cockpit tot het zichtbare deel van de vleugel is nog altijd twaalf meter.

Navrant is dat de twee piloten tijdens het half uur dat ze op vertrek wachtten op bezorgde toon over ijs op de vleugels spraken. Ze maakten er zelfs grappen over. De twee prezen het ontijzingssysteem in Denver en spraken de wens uit dat New York (La Guardia) ook zoiets zou hebben.

Rachuba: “Gewoon zip zip zip. Zet het maar op de rekening. En dan taxiën en wegwezen.”

Majure: “Zo zou het moeten zijn, ja, het is de enige manier.”

De hoorzitting was voor het grootste deel vrij technisch. Vooraf waren er honderden pagina's rapport opgemaakt met getuigenissen, weersomstandigheden, gebruikt instructiemateriaal voor vliegtuigpersoneel, handleidingen van Fokker maar het meest tot de verbeelding sprak de uitgetikte conversatie van de piloten in het toestel en dan met name het gedeelte vanaf het eigenlijke vertrek. Terwijl Majure de macht over het toestel verloor, zei hij “God.”. En 4.7 seconden later zijn laatste woorden: “Come on.”