Manuscripten Mengelberg geveild

DEN HAAG, 26 JUNI. Na de verkoop in 1984 van de partituur van de Tweede symfonie van Gustav Mahler aan de Amerikaanse miljonair Gilbert Kaplan heeft de Willem Mengelberg Stiftung twee jaar later nog een aantal partituren uit het voormalige bezit van dirigent Willem Mengelberg laten veilen bij Sotheby's in Londen.

Dat waren manuscripten van Mahlers Lieder eines farenden Gesellen en Totenfeier, de eerste versie van het eerste deel van de Tweede symfonie, van een Mozart-aria en van het celloconcert Schelomo van Ernst Bloch.

De opbrengst van de alle verkopen, ruim twee miljoen gulden, is gebruikt voor het instandhouden van Chasa Mengelberg, het Zwitserse buitenhuis van Mengelberg in Unter-Engadin, waar de legendarische Nederlandse dirigent, die vijftig jaar het Concertgebouworkest leidde, op 22 maart 1951 overleed, zes dagen voor zijn tachtigste verjaardag. Mengelberg had daar permanent gewoond sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog, toen hij in Nederland niet langer mocht optreden wegens zijn welwillende houding ten opzichte van de Duitse bezetter.

Het Mengelberg-archief, dat aanvankelijk was opgeborgen op de zolder van het Amsterdamse Concertgebouw, is sinds 1979 in beheer bij het Haags Gemeentemuseum dat de verkopen van deze "topstukken' betreurt. “Het was pijnlijk, maar we stonden tamelijk machteloos,” zegt woordvoerder Frits Zwart. “We zijn bruikleennemer en geen eigenaar. Onze relatie met de Mengelberg Stiftung staat niet toe dat we daartegen actie voeren. Bovendien konden wij met ons lage aankoopbudget niet opbieden tegen de prijzen die op een veiling worden gemaakt.” Volgens Zwart bevinden zich, naast het manuscript van het door Richard Strauss aan het Concertgebouworkest en Willem Mengelberg opgedragen Ein Heldenleben, nog twee Mahlermanuscripten in het Mengelbergarchief: de partituur en de particel van Der Abschied, het slotdeel van Das Lied von der Erde.