ABN Amro: investeerders onbeschermd; Energieplan van Lubbers oogst scherpe kritiek

ROTTERDAM, 26 JUNI. De ontwerp-basisovereenkomst die het plan-Lubbers (Energie-Handvest voor Oost-Europa) handen en voeten moet geven, biedt investeerders geen enkele relevante bescherming tegen politieke risico's.

Deze scherpe kritiek uitte zei mr. Herman Mulder, senior vice-president van ABN Amro, vanochtend op een congres over investeringen in de energiesector in Oost-Europa in Wenen. Als Westeuropese regeringen niet met een speciale risicobescherming te hulp komen, kan gedurende een aantal jaren niet worden gerekend op een prominente rol van internationale, commerciële banken bij de ontwikkeling van de energiesector in Oost-Europa, aldus Mulder. Dat zou betekenen dat een belangrijke mogelijkheid voor kapitaalinvesteringen door de Westerse industrie teniet wordt gedaan, zei de bankier.

Kern van het plan-Lubbers, dat twee jaar geleden door de premier werd gelanceerd, is het bieden van mogelijkheden aan Westerse bedrijven, in het bijzonder oliemaatschappijen, om de zieltogende energie-industrie in de GOS-landen en Midden-Europa te moderniseren. Daarmee krijgen deze landen meer deviezen binnen en wordt de energievoorziening van het Westen op langere termijn beter veilig gesteld.

In december vorig jaar werd het Energie-Handvest plechtig in de Haagse Ridderzaal door bijna 50 landen ondertekend. De samenwerking zou echter pas definitief worden bezegeld met een basis-overeenkomst met de status van een internationaal verdrag. Een van de belangrijkste onderdelen is een stelsel van juridische afspraken met de Oosteuropese landen waarmee Westerse investeerders bescherming krijgen tegen politieke risico's zoals eventuele toekomstige nationalisaties van de energie-industrie.

ABN Amro maakt deel uit van een consortium van Westeuropese banken dat grote energieprojecten in Oost-Europa wil financieren. Maar zonder een deugdelijke risicoverzekering worden die plannen op de lange baan geschoven, zei mr. Mulder gisteravond in een toelichting. Hij pleitte vandaag in Wenen voor “een door de Europese Gemeenschap gesponsord speciaal financieel steunschema” om het plan-Lubbers weer in het juiste spoor te brengen. De maatregel zou neerkomen op “een risicoverzekering tegen elk verlies van waarde op hun investeringen en/of kredieten, die voortvloeien uit louter niet-commerciële risico's.”

ABN Amro overlegt daarover samen met de Banco Italiano, Deutsche Bank, Credit Lyonnais en de Bank voor wederopbouw van Oost-Europa (de EBRD) met de Europese Commissie. Volgens Mulder zou de EG de verzekeraar moeten worden, waarbij de regeringen van de meest belanghebbende lidstaten garant moeten staan. Het gaat om een verzekering met gewone commerciële premies die door de investeerders worden betaald, maar vervolgens worden doorberekend aan de Oosteuropese landen in de prijzen voor energiedragers. Het ministerie van economische zaken in Den Haag verwacht echter dat geen enkele Europese regering nu bereid zal zijn garant te staan. “Voor een huis dat in brand staat kun je geen verzekering krijgen”, aldus een woordvoerster.