Simons' geloofwaardigheid

DE STAATSSECRETARIS heeft gecapituleerd. Hans Simons, PvdA-politicus belast met de portefeuille van volksgezondheid, heeft op vrijwel alle punten bakzeil moeten halen in zijn conflict met de particuliere ziektekostenverzekeraars.

Zijn offensief, begin dit jaar ingezet met luidruchtige beschuldigingen dat de verzekeraars hun premies ten onrechte weigerden te verlagen na de overheveling van een aantal risico's naar de collectieve gezondheidszorg, is vastgelopen op het gelijk én op de macht van de verzekeraars. Die hebben de strijd om de cijfers en de procenten in hun voordeel beslecht. Simons' beweringen dat de particuliere ziektekostenpremies met 30 dan wel met 15 procent omlaag zouden kunnen zijn gelogenstraft.

De brief die Simons gisteren met instemming van de ziektekostenverzekeraars, verenigd in het KLOZ, naar de Kamer heeft gestuurd, leest als een capitulatie-verklaring. Simons erkent dat hij fout zat met zijn bewering dat de premies omlaag kunnen. Hij heeft de verkeerde berekeningen gemaakt en zich op incomplete en/of niet relevante cijfers gebaseerd. Hij heeft voortaan rekening te houden met de particuliere bedrijfsvoering van verzekeraars: “Het KLOZ en de staatssecretaris zijn gezamenlijk van mening dat het niet mogelijk en wenselijk is op centraal niveau bindende afspraken te maken naar aanleiding van de uitkomsten van de onderzoeken. Dat zijn individuele ondernemingsbeslissingen”.

DE STELSELWIJZIGING in de gezondheidszorg, bekend als het plan-Simons, is politiek op ijs gezet. Nadat de Tweede Kamer vorig jaar instemde, de Eerste Kamer dwars lag en het kabinet doordrukte, is steun voor verdere stappen in de eerste helft van dit jaar snel afgebrokkeld. Onderdelen van de gezondheidszorg staan voor 1993 en 1994 nog op de nominatie om in de AWBZ te worden ondergebracht, maar een essentieel pakket zoals de overheveling huisartshulp, bedoeld voor 1992, opgeschoven naar 1993, uitgesteld tot 1994, is inmiddels zonder datum.

Op essentiële punten blijft het kabinet aan plannen van Simons vasthouden. Zo staat de invoering van een vermogenstoets bij een beroep op de AWBZ, de nationale zorgverzekering, nog steeds op de rol, ook al is de juridische aanvaardbaarheid daarvan vorig jaar al krachtig door de Raad van State bestreden. Het zou nog sterker het accent leggen op inkomensbeleid in het plan-Simons.

De zorg van Simons is dat hij ongelijksoortige dingen wil bereiken met de stelselherziening. De diffuse manier waarop begin deze maand de CAO in de zorgsector tot stand kwam en waarbij de extra kosten worden afgewenteld op de verzekerden, onderschrijft dat kostenbeheersing en een grotere marktwerking in de gezondheidszorg hoognodig zijn. De afschaffing van de contracteerplicht en de vergroting van de vrijheid voor ziekenfondsen waren dan ook belangrijke stappen naar hervorming. Verdere afslanking van het medisch-bureaucratische overlegmodel en meer concurrentie in de gezondheidszorg drukken de kosten en komen de klanten ten goede. Maar deze aantasting van het brede middenveld in de zorgsector, waarin politieke partijen en vakbonden zich hecht genesteld hebben, is mede mislukt omdat Simons daaraan ook nog ambities voor inkomensbeleid koppelde en in feite "een OV-jaarkaart voor de dokter' wilde invoeren. Verder was zijn presentatie, zacht gezegd, soms confrontationeel. Een inderhaast ingehuurde pr-adviseur heeft voor veel geld geprobeerd daaraan iets te doen en dat verklaart wellicht de haast nederige manier waarop Simons nu zijn fouten erkent. Als hij alle cijfers eerder had geweten en de goede cijfers van de verzekeraars had gekregen, ja dan had hij zich nooit zo stellig uitgelaten.

DE REKENING wordt nu opgemaakt. WVC, het ministerie dat een ingrijpende herziening van het gezondheidsstelsel op zich heeft genomen, blijkt niet eens in staat om een behoorlijke berekening te maken van de kosten en premies in de afgelopen jaren. Niet WVC, maar twee accountantsbureaus hebben met steun van de Algemene Rekenkamer uitgezocht hoe het met de particuliere premies is gesteld. Dergelijke externe adviseurs kosten geld, maar dat is nog niet eens de grootste schadepost. Ze tasten ook de geloofwaardigheid aan van Volksgezondheid en van de staatssecretaris die daar is aangesteld.