Rokers in VS kunnen schade verhalen op tabaksfabrikant

ROTTERDAM, 25 JUNI. Rokers in de Verenigde Staten kunnen de fabrikanten van tabakswaren voortaan direct aansprakelijk stellen voor opgelopen schade aan de gezondheid.

Dit is het resultaat van de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof gisteren in de negen jaar durende Cippiloni-zaak. Het proces werd door de zoon van een inmiddels overleden rookster aangespannen tegen drie sigarettenfabrikanten.

Het Hof besliste met zeven stemmen voor en twee tegen, dat rokers de fabrikanten van tabakswaren kunnen aanklagen wegens het verbergen of verdoezelen van de gezondheidsrisico's van het roken in reclame-uitingen. Met de uitspraak stelt het Hooggerechtshof in dit geval de vaak strengere wetten op de aansprakelijkheid voor het produkt in de afzonderlijke staten boven het federale recht. Dat opent volgens Amerikaanse juridische waarnemers de weg voor verdere schadeclaims op basis van reclame-uitingen, tegen onder meer de farmaceutische industrie, automobielfabrikanten en producenten van medische apparatuur en bestrijdingsmiddelen. Een voorgesteld totaalverbod op tabaksreclame in de Europese Gemeenschap werd vorige maand uitgesteld.

Directeur R. de Jong van de Stichting Volksgezondheid en Roken toonde zich vanmorgen in een eerste reactie “verheugd” over de Amerikaanse uitspraak. In Europa won tot nu toe alleen in Zweden een nabestaande van een roker een proces tegen de tabaksindustrie. Binnen de Europese Gemeenschap kwam een dergelijke rechtszaak nog niet voor.

De verscherpte Europese Richtlijn op het gebied van de aansprakelijkheid voor produkten die op dit moment in Brussel wordt opgesteld, geeft volgens De Jong betere mogelijkheden voor het aansprakelijk stellen van tabaksfabrikanten. In Nederland wijst hij op een voorlopige uitspraak van de Hoge Raad. Daarin wordt uitgegaan van het beginsel van de markt-deelaansprakelijkheid. Een consument die niet meer kan aantonen van welke fabrikant het produkt was dat gezondheidsschade aanrichtte, kan daarmee de gehele branche aansprakelijk stellen. De Jong raadt individuele rechtszaken voorlopig af.

Gisteren maakte het Voorlichtingsbureau voor Sigaretten en Shag bekend dat het aantal rokers als deel van de Nederlandse bevolking tussen 15 en 65 jaar met twee procent is gestegen tot 41,2 procent in 1991. Tussen 1981 en 1989 daalde het percentage rokers van 45,8 naar 38,5 procent. Vorig jaar werden in Nederland ruim 18 miljard sigaretten en ruim 17.000 ton losse tabak verkocht.