Rabin maakt duidelijk na zijn verkiezingsoverwinning: Palestijnen mogen met PLO praten

TEL AVIV, 25 JUNI. Op de eerste persconferentie na de indrukwekkende zege van de Israelische Arbeidspartij heeft Yitzhak Rabin gisteren laten blijken er geen bezwaar tegen te hebben dat de Palestijnse leiders in de bezette gebieden openlijke contacten met de PLO onderhouden.

Hoewel hij de PLO als onderhandelingspartner bleef afwijzen, zei Rabin dat Palestijnen met wie over de Palestijnse bestuursautonomie wordt onderhandeld “kunnen spreken met wie ze willen”. Ook is hij voor opheffing van het door de vertrekkende Likud-regering geïntroduceerde verbod op contacten van Israeliërs met de PLO indien dergelijke ontmoetingen niet tegen de veiligheid van de staat zijn gericht.

Rabin zei te zullen aansturen op een snelle afronding van de onderhandelingen over de Palestijnse bestuursautonomie, volgens de vorig jaar bij de opening van de vredesconferentie in Madrid vastgelegde richtlijnen en op basis van de akkoorden van Camp David. In gemeenteraadsverkiezingen in de bezette gebieden, zoals de regering-Shamir had voorgesteld, ziet Rabin niets.

De op te zetten Palestijnse bestuursautonomie zal volgens Rabin geen bevoegdheden krijgen over defensie en buitenlandse politiek en ook de joodse nederzettingen in de bezette gebieden zullen buiten de jurisdictie van het Palestijnse zelfbestuur vallen. Rabin ziet de Palestijnse bestuursautonomie als een tussenoplossing voor drie jaar, waarna over de definitieve oplossing van het Palestijnse vraagstuk zal worden onderhandeld.

De opmerkingen van Rabin over de Palestijnse bestuursautonomie hebben scherpe reacties uitgelokt onder de joodse kolonisten in bezet gebied. Hun overkoepelende organisatie heeft verklaard zich er met alle middelen tegen te zullen verzetten. De Israelische pers meldt vandaag dat kolonisten reeds wapens opslaan en dat Israelische veiligheidskringen rekening houden met provocerende acties tegen de Palestijnen.

Met de grootste nadruk zei Rabin dat er een einde komt aan de miljarden guldens verslindende overheidsinvesteringen in de "politieke nederzettingen' in de bezette gebieden. Uitsluitend nederzettingen die een veiligheidsfunctie vervullen vallen niet in die categorie. Hij zei altijd een tegenstander te zijn geweest van het stichten van nederzettingen in door Palestijnen dichtbevolkte gebieden. Rabin wees de Hoogvlakte van Golan en de Jordaan-vallei aan als gebieden waar nederzettingen op overheidssteun zullen kunnen blijven rekenen. (De Arbeidspartij kreeg de meerderheid van de stemmen van de kolonisten op de Golan-hoogvlakte).

Tijdens de verkiezingscampagne heeft Rabin zich op het standpunt gesteld dat een oplossing van de Palestijnse kwestie voor hem een hogere prioriteit heeft dan de Golan-problematiek met Syrië. Bekende duiven in de Arbeidspartij, zoals Jossi Beilin, zijn er ongelukkig mee dat de zelfverzekerdheid en autoriteit uitstralende Rabin in strijd met het partijprogramma niet onmiddellijk een totale bevriezing van de nederzettingenpolitiek heeft aangekondigd.

Rabin maakte het gisteren zijn partijgenoten, in het bijzonder zijn rivaal Shimon Peres, heel duidelijk dat uitsluitend hij de koers van de Arbeidspartij zal uitstippelen en de ministers aanwijzen. “Met facties in de partij is het afgelopen”, zei hij. Rabin streeft naar een zo breed mogelijke regeringscoalitie met ten minste één religieuze partij en met Tsomet, de nationalistische partij van ex-opperbevelhebber Rafael Eitan, die 7 zetels in de Knesset veroverde. Rabin wekt de indruk pas na het binnenhalen van deze partijen het coalitieoverleg te willen afsluiten met de natuurlijke coalitiepartner, het progressieve Merets, dat 12 zetels in de wacht sleepte.

De verwachting is dat Rabin zijn regering op 13 juli zal rond hebben en kort daarop het vertrouwen van de Knesset zal vragen.

Geschokt door de grote verkiezingszege van Rabin zal premier Yitzhak Shamir zich volgens de Israelische pers op korte termijn uit de politiek terugtrekken.