"Navo tot interventie in staat'

BERGEN/SARAJEVO, 25 JUNI. De scheidende NAVO-opperbevelhebber in Europa, de Amerikaanse generaal John Galvin, vindt de NAVO de meest geschikte organisatie voor interventie in de Joegoslavische burgeroorlog. Dat zei hij gisteren in zijn afscheidstoespraak in het NAVO-hoofdkwartier bij Bergen. “Als NAVO-strijdkrachten zouden worden ingezet, zijn zij op een unieke manier voorbereid.” De NAVO zou “afschrikking, herstel en handhaving van de vrede en humanitaire missies” voor haar rekening kunnen nemen.

Verwijzend naar de Golfoorlog en de hulpactie voor de Koerden daarna zei hij dat de NAVO een unieke ervaring heeft in het samenstellen van coalities. “Alleen de NAVO kan dat”, aldus Galvin. Zijn opvolger, generaal John Shalikashvili, zei dat elke vredesmissie naar Joegoslavië met het ergste rekening moet houden.

Ook volgens de Kroatische president Tudjman zou een lucht- en zeeblokkade door NAVO-strijdkrachten “zeer efficiënt” zijn als maatregel tegen Servië. Hij dreigt in een vandaag in de Franse krant Le Figaro gepubliceerd vraaggesprek met militair ingrijpen “als de Kroaten in Bosnië dreigen te worden uitgeroeid”.

Verwacht wordt dat Frankrijk zich tegen elke actie van de NAVO buiten het grondgebied van het bondgenootschap zal verzetten, aangezien dat een te grote betrokkenheid van de Amerikanen met zich mee zou brengen. Een woordvoerder van president Mitterrand deelde gisteren in Parijs mee dat de staf-chefs van de WEU morgen in Londen bijeenkomen om “alle opties van een mogelijke interventie” in de burgeroorlog te onderzoeken. Tot nu toe heeft Groot-Brittannië zich steeds tegen WEU-vredesmissies verzet.

In de Bosnische hoofdstad Sarajevo, waar de etnische gevechten weer zijn opgelaaid, dreigt nu naast een hongersnood ook een epidemie. “Veel doden liggen al dagenlang op straat. Het wordt steeds warmer, en ik heb nog nooit zoveel vliegen gezien in Sarajevo”, meldde een journalist van Radio Sarajevo gisteren. De ziekenhuizen zijn overvol met gewonden en hebben binnenkort geen medicijnen meer om ze te behandelen.

Servische milities hebben de afgelopen nacht opnieuw het centrum van Sarajevo en moslimwijken beschoten. Toen zij probeerden de stad binnen te dringen, werden zij door moslimmilities teruggeslagen. Bij gevechten in en rondom de door Serviërs belegerde islamitische stad Tuzla, zestig kilometer ten noorden van Sarajevo, zijn gisteren 22 mensen om het leven gekomen.

Volgens Radio Belgrado hebben Servische milities gisteren een van de drie gevechtsvliegtuigen van de Kroatische luchtmacht boven Bosnië neergeschoten. Kroatië ontkent elke betrokkenheid bij de gevechten in Bosnië. In Kroatië zelf zijn volgens de televisie uit Belgrado tientallen Serviërs omgekomen bij gevechten rond de stad Drnis.

Wegens de opleving van de gevechten zal de heropening van het vliegveld van Sarajevo verder worden uitgesteld. De VN eisen dat eerst 48 uur lang een bestand wordt gerespecteerd. Daarom kan humanitaire hulp de stad voorlopig alleen over land bereiken. Gisteren lukte dat een konvooi van 36 voertuigen, na een reis van bijna dertig uur vanuit Belgrado en moeilijke onderhandelingen over vrije doortocht in de bergen.

EG-bemiddelaar Lord Carrington heeft vandaag in Straatsburg afzonderlijke ontmoetingen met de presidenten van Servië en Kroatië en de Bosnische minister van buitenlandse zaken. (Reuter, AFP)