ANC: voorstel overleg regering onvoldoende

JOHANNESBURG, 25 JUNI. De Zuidafrikaanse regering heeft het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) gisteravond uitgenodigd voor een tweedaags overleg om de voorwaarden te bespreken waaronder het ANC opnieuw zou kunnen deelnemen aan het grondwetsoverleg, waaruit het zich dinsdag terugtrok.

Het ANC heeft het voorstel van de hand gewezen als “schamele propaganda” en blijft eisen dat de regering eerst “daden” toont “en niet nog meer woorden”.

In een gisteren uitgegeven verklaring heeft het ANC nieuwe deelname aan het overleg niet nadrukkelijk uitgesloten. Een anonieme bron uit de omgeving van ANC-leider Nelson Mandela heeft gisteren gezegd dat Mandela zaterdag in Nigeria een ontmoeting heeft met de Zuidafrikaanse minister van buitenlandse zaken, Pik Botha.

De ontmoeting, onder auspiciën van de Verenigde Naties, zou tot doel hebben een opening te maken in het vastgelopen overleg over een nieuwe Zuidafrikaanse grondwet. De anonieme zegsman is nu in Senegal, waar een conferentie van de Organsiatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) wordt voorbereid. Noch het ANC, noch Pretoria heeft de mededeling bevestigd.

De Zuidafrikaanse president De Klerk verwierp gisteren opnieuw de beschuldiging van het ANC dat de regering rechtstreeks betrokken was bij het recente bloedbad in het zwarte woonoord Boipatong. Volgens De Klerk hebben de “explosieve retoriek” en een op 16 juni begonnen massale protestcampagne van het ANC bijgedragen aan de politieke crisis en het aanhoudende geweld.

De Klerk sprak zich uit tegen de komst van een internationale groep waarnemers, zoals het ANC heeft geëist, maar ook hier lijkt geen sprake van een onwrikbaar standpunt. De Klerk zei gisteren dat hij de voorzitter van de huidige commissie die het politieke geweld onderzoekt, rechter Richard Goldstone, gevraagd heeft “een geschikte persoon van internationale reputatie” te zoeken om aan zijn commissie toe te voegen voor een onderzoek van de gebeurtenissen in Boipatong. De Klerk heeft zich altijd gekeerd tegen de komst van VN-waarnemers.

Gisteren zinspeelde een Australische woordvoerder van het Gemenebest echter op het zenden van een onderzoekscommissie naar Zuid-Afrika. Hij gaf aan dat zowel het ANC als de regering daartoe voorzichtige initiatieven had genomen. Europese diplomaten in Zuid-Afrika zeiden gisteren dat de Britse premier Major de mogelijkheid onderzocht voor het zenden van een groep EG-waarnemers.