Gemenebest zinspeelt op missie Zuid-Afrika

Het Britse Gemenebest zal wellicht een delegatie van waarnemers naar Zuid-Afrika zenden om de politieke crisis te helpen oplossen, die zich heeft verdiept nadat het Afrikaans Nationaal congres gisteren besloot zich terug te trekken uit de besprekingen over een nieuw, democratisch Zuid-Afrika (Codesa).

Dat heeft de Australische minister van buitenlandse zaken Gareth Evans gezegd.

ANC-leider Nelseon Mandela heeft gevraagd om bemiddeling door de Verenigde Naties, maar Evans zei “niet zeker” te “weten of VN-bemiddeling de snelste resultaten zal opleveren”. Volgens hem was de Zuidafrikaanse weerstand tegen internationale waarnemers “de laatste tijd afgenomen”. De Gemenebest-missie zou moeten bestaan uit zo'n 150 leden, die “een onafhankelijk verslag geven van incidenten”. Evans zei dat een eventuele missie niet aanwezig zou zijn bij onderhandelingen.

De Britse regering heeft gisteren bezorgd gereageerd op de beslissing van het ANC. Premier Major riep tijdens een toespraak in het parlement ANC-leider Mandela en president De Klerk op om “verder te zien dan de huidige moeilijkheden” en vervolgens vast te stellen hoe de onderhandelingen kunnen worden voortgezet. Onderhandelingen “dienen de belangen van alle Zuidafrikanen het best”, aldus een later uitgegeven verklaring van het ministerie van buitenlandse zaken. Major sprak zich uit tegen het opleggen van nieuwe sancties aan Zuid-Afrika.

De Duitse minister van buitenlandse zaken Klaus Kinkel heeft gisteren geëist dat “het incident in Boipatong volledig wordt opgehelderd en dat de schuldigen - anders dan bij soortgelijke gelegenheden in het verleden - gestraft worden.” Kinkel zei dat de Duitse regering “kwaad” was over het escalerende geweld in Zuid-Afrika. Volgens hem hebben noch de regering, noch het ANC een alternatief voor het voortzetten van de onderhandelingen over een nieuwe grondwet.

De secretaris-generaal van de VN, Boutros Boutros-Ghali, heeft gisteren telefonisch overleg gevoerd met de Zuidafrikaanse minister van buitenlandse zaken Roelof Botha en met de leider van de Inkatha Vrijheidspartij, Chief Buthelezi. Over het onderhoud zijn geen nadere mededelingen gedaan. Boutros-Ghali zal de crisis in Zuid-Afrika deze week naar verwachting aan de orde stellen tijdens een bijeenkomst van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) in de Senegalese hoofdstad Dakar. (Reuter, AFP)