Volledige ontwerp-tekst in Gèneve gepresenteerd; Verdrag C-wapens lijkt nabij

GENEVE/DEN HAAG, 23 JUNI. Na 24 jaar onderhandelen is gisteren in Genève voor het eerst een volledige ontwerptekst gepresenteerd voor een verdrag dat het gebruik, de produktie en de opslag van chemische wapens verbiedt.

In de komende zes weken moeten de 39 lidstaten van de Ontwapeningsconferentie van de Verenigde Naties in Genève een akkoord bereiken over een definitieve tekst van het zogeheten C-wapensverdrag.

Gebruik van chemische wapens op het slagveld is sinds 1925 verboden volgens het Geneefse gifgasprotocol, dat werd opgesteld nadat in de Eerste Wereldoorlog door strijdgassen meer dan 100.000 doden waren gevallen. De huidige verdragstekst moet verder gaan dan dit protocol van 1925, door tevens een einde te maken aan produktie en opslag van chemische wapens, of hun samenstellende delen. De onderhandelingen daartoe waren in 1968 begonnen.

Diplomaten zeggen dat de huidige tekst “dichtbij het eindresultaat” komt. Zij verwachten dat de laatste onenigheden in de verdragstekst vóór augustus kunnen worden opgeruimd, wanneer de definitieve tekst gereed moet zijn om te kunnen worden aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN.

Deze laatste onenigheden betreffen onder meer een afdoende regeling van inspecties in landen die ervan worden verdacht het verdrag te schenden, en de voorwaarden voor verificatie in de chemische industrie. Een andere slepende kwestie die wacht op een regeling is het opruimen van voorraden chemische wapens, die dateren van vóór de Tweede Wereldoorlog.

Inmiddels is vast komen te staan dat Den Haag de zetel wordt van het VN-agentschap dat de controles zal uitvoeren op de naleving van het verdrag over C-wapens. De andere kandidaat, Wenen, heeft zich teruggetrokken nadat een peiling vorige week duidelijk maakte dat Den Haag op steun van de meerderheid kon rekenen. Om die steun te verkrijgen heeft Nederland een lange diplomatieke campagne gevoerd. In de marge van de recente VN-milieutop in Rio de Janeiro heeft premier Lubbers daartoe nog overlegd met buitenlandse staatshoofden.