Onderzoek naar rol leiding van mariniers

DEN HAAG, 23 JUNI. De Koninklijke Marechaussee onderzoekt op dit moment welke mariniers van tevoren op de hoogte waren van de actie vannacht tegen verslaafden bij het Centraal Station in Rotterdam.

Volgens twee mariniers, die tegenover het ANP verklaarden te hebben deelgenomen aan de actie, werd de aanval van de mariniers gesteund door “de hele kazerne, ook door hoge officieren”. De marechaussee en de Koninklijke Marine ontkennen dat de leiding van de kazerne op de hoogte was van de plannen. “In dat geval was er al veel eerder ingegrepen”, aldus kapitein J. van Pelt van de marechaussee vanmorgen. Toch zal zowel de marechaussee als de marine een onderzoek instellen naar de mogelijke betrokkenheid van de “officieren”, zo is vanmorgen desgevraagd meegedeeld.

De officier van justitie mr. Pompe bij het militaire parket van de rechtbank in Arnhem besluit na de verhoren afgenomen door de Marechaussee of hij tot vervolging zal overgaan. Vier van de achttien aangehouden mariniers zijn vanmorgen verhoord. Rechtzaken tegen militairen worden sinds de reorganisatie bij de krijgsraad behandeld bij de rechtbank in Arnhem.

De actie van de mariniers begon omstreeks middernacht. De ongeveer honderd mariniers namen vanaf de kazerne de tram naar het station “met de bedoeling de junks te molesteren”, aldus een woordvoerder van de politie. De politie had een tiental agenten beschikbaar om te kunnen inspringen indien zich na de voetbalwedstrijd Nederland-Denemarken rellen zouden voordoen in de binnenstad. Na ongeveer een half uur waren de problemen opgelost, waarop de Mobiele Eenheid zich uit het centrum terugtrok.

Tweede-Kamerlid P. Stoffelen (PvdA) toont begrip voor het feit dat “veel mensen in Nederland zich buitengewoon ergeren” aan de overlast die wordt veroorzaakt door drugsverslaafden. “Maar iedere Nederlander hoort zich aan de wet te houden. Dat geldt met name voor mensen in overheidsdienst en zeker voor leden van de krijgsmacht. De handhaving van de rechtsorde is in handen van politie en justitie en van niemand anders. Straffen worden opgelegd door de rechter en niet door individuele burgers.” Stoffelen vindt het te vroeg om uitspraken te doen over de eventuele verantwoordelijkheid van minister Ter Beek voor de actie van de mariniers. “Je kunt nu zeker niet zeggen dat het leger in de fout is gegaan, kom nou.”

D66-woordvoerder Kohnstamm betitelt het optreden van de mariniers als een “volstrekt misplaatst geval van eigenrichting van het ernstigste soort door een groep die beter zou moeten weten”. VVD-afgevaardigde Dijkstal zegt met verbazing te zien hoe bestuur en politie in de grote steden soms problemen op zijn beloop laat. “Maar dat rechtvaardigt absoluut geen eigenrichting.”

Twee van de betrokken mariniers hebben verklaard dat “enkele hoge officieren” op de hoogte waren van de voorgenomen actie. De marechaussee verricht daarnaar een onderzoek. Van der Heijden acht betrokkenheid van het kader uitgesloten. “Ik bezoek die kazerne regelmatig. De leiding is daar in handen van een buitengewoon reëel stelletje. Die voelen er niets voor om deze vechtmachines op de maatschappij los te laten.”

Woordvoerder N. Jansen van de Algemene Vereniging Nederlandse (dienstplichtige) Militairen meent dat het optreden van de mariniers een "incident' is en beslist niet structureel. Naar zijn mening gaat het om een van die “nooit goed te praten excessen die in alle standen van de maatschappij voorkomen”, maar een specifiek mariniersprobleem is het niet. Als gisteravond aangehouden mariniers juridische bijstand nodig hebben, kunnen zij daarvoor, aldus Jansen bij de vereniging terecht. Het bestuur van de militaire vakbond, de Algemeen christelijke organisatie van militairen (Acom), wenst geen enkel commentaar op de gebeurtenissen in Rotterdam te geven.

"Perron 0' bestaat nu bijna een jaar. Visser onderstreept dat het opvangcentrum in een verkeerde hoek van het station zit. “We zitten in het oosten en moeten eigenlijk naar het westen, bij de politiepost. Dan zijn we ook weg uit de taxiroute. Mensen die met de taxi aankomen of weggaan kunnen nu nog wel eens last hebben van druggebruikers.”

Gemeente en politie zijn voorstander van verhuizing van het opvangcentrum naar de andere kant van het station, maar het Groothandelsgebouw, aan de westzijde van het station, wil dat via de Raad van State voorkomen. Het Groothandelsgebouw vreest door de verplaatsing van het opvangcentrum grote overlast.

“Na vannacht maak ik me grote zorgen”, zegt Visser over het protest van het Groothandelsgebouw. “Als het maatschappelijk draagvlak wegvalt, moet ik me beraden of we in deze vorm moeten doorgaan. Het wrange is dat we op die andere plaats in het station zouden kunnen bewijzen dat het goed kan.”

Foto: Leden van de Mobiele Eenheid arresteren mariniers die vannacht op het centraal station in Rotterdam probeerden verslaafden te molesteren (boven). Na hun arrestatie werden achttien mariniers in busjes afgevoerd. (Foto's Jasper Juinen)