Nadruk op atoomdreiging Iran voor verkiezingen Israel

TEL AVIV, 23 JUNI. Op de vooravond van Israels algemene verkiezingen heeft David Ivri, directeur-generaal van het ministerie van defensie, gisteren de beschuldiging geuit dat tientallen atoomgeleerden uit de vroegere Sovjet-Unie in de atoomindustrieën in Iran en andere landen in het Midden-Oosten werkzaam zijn. Het is niet uitgesloten dat de onthullingen over de aanwezigheid van Russische atoomgeleerden in Iran en elders in het Midden-Oosten bedoeld zijn om de kiezers te beïnvloeden vandaag voor de partij - Likud - te stemmen die heeft bewezen het Arabische atoompotentieel met militaire middelen aan te pakken. In 1981 liet Likud-premier Menahem Begin de Iraakse atoomreactor bij Bagdad vlak voor algemene verkiezingen door de luchtmacht vernietigen.

In een vraaggesprek met het Amerikaanse blad Boston Globe zegt Ivri over “harde” inlichtingen te beschikken. Volgens deze Amerikaanse krant heeft Iran onlangs een nieuwe Noordkoreaanse raket met een reikwijdte van 1.000 km gekocht die ieder doel in Israel zou kunnen bereiken.

De Likud-verkiezingspropaganda heeft Begins besluit de afgelopen weken enkele malen op zeer suggestieve wijze verdedigd en de Arbeidspartij verweten in 1981 oppositie te hebben gevoerd tegen het bombarderen van de Iraakse atoomreactor. Een Likud-tvspot suggereerde dat president Saddam Hussein tijdens de Golfoorlog niet zou hebben geaarzeld Israel met een atoombom te vernietigen indien Israel in 1981 niet tegen Irak zou hebben toegeslagen. De kijkers kregen beelden te zien van een helse atoomexplosie, met als begeleidende tekst dat Israel na zo'n kernaanval niet meer zou bestaan.

Het inspelen op de angstgevoelens van de door de Holocaust en de vele oorlogen getraumatiseerde bevolking is typerend voor Likuds psychologische benadering van de kiezers. Maar nooit eerder zijn de Israeliërs zo indringend met het potentiële Iraanse en Arabische atoomgevaar geconfronteerd, hoewel het debat over Israels atoomwapen nog maar nauwelijks uit de taboe-sfeer is gekomen.

Niet alleen David Ivri maar ook het hoofd van de militaire inlichtingendienst, generaal Uri Saguy, en de commandant van de luchtmacht, generaal Herzl Bodinger, refeerden onlangs in het openbaar aan de atoomdreiging waaraan Israel de komende tien jaar Israel bloot komt te staan. Generaal Bodinger pleitte voor militaire interventie tegen het zich ontwikkelende Iraanse en Arabische atoompotentieel als er langs politieke weg geen oplossing voor dit vraagstuk wordt gevonden. De door Likud in de verkiezingscampagne geïntroduceerde atoomdreiging heeft overigens geen bijzondere reacties uitgelokt en zal hoogstwaarschijnlijk weinig invloed hebben op de laat in de avond verwachte verkiezingsuitslag.

Volgens de laatste opiniepeilingen blijft de Arbeidspartij drie tot tien zetels op Likud voorliggen. Likud-politici hopen dat het verlies van hun partij tot twee zetels beperkt zal blijven waardoor Yitzhak Shamir met steun van de religieuze en rechtse partijen aanzienlijk betere kansen heeft om een regering te vormen dan de socialistische leider Yitzhak Rabin.

Indien aan de andere kant het bericht in de Jerusalem Post van vandaag juist is dat de Arbeidspartij reeds een coalitieovereenkomst met een van de religieuze partijen heeft gesloten, heeft Rabin aan de hand van de opiniepeilingen de beste kaarten in handen om een regering zonder Likud te vormen. Het is aannemelijk dat de religieuze Shas-partij de sprong van Likud naar de Arbeidspartij zal maken, omdat lijstaanvoerder Arie Deri, minister van binnenlandse zaken in de vertrekkende regering, wegens fraude door Likud-minister van politie Ronni Milo met rechtsvervolging wordt bedreigd. Als Shas geen overstapje van Likud naar de Arbeidspartij maakt, zullen de rechtse en linkse blokken elkaar min of meer in evenwicht houden en moet opnieuw rekening worden gehouden met een regering van nationale eenheid van de Arbeidspartij en Likud.Alleen een denderende verkiezingszege van de Arbeidspartij op Likud kan Shamir voor de eerste maal sedert 1977 in de oppositie werpen.

Ondanks de geringe belangstelling voor de verkiezingscampagne ziet het volgens radio Israel naar uit dat de opkomst van de kiezers te vergelijken zal zijn met die van de in 1988 gehouden verkiezingen, ongeveer 80 procent.