Leerstoel

Op 6 juni verscheen in NRC Handelsblad een artikel van redacteur Frits Groeneveld over van de vestiging van de bijzondere leerstoel "transgenerationele oorlogsgevolgen' aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.

De leeropdracht was de dag daarvoor door de Amsterdamse hoogleraar D.J. De Levita officieel aanvaard met het uitspreken van een inaugurele rede. De instelling van deze leerstoel kwam tot stand op initiatief van de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 die bekendheid geniet door de tweejaarlijkse uitreiking van de Verzetsprijs in de nacht van 4 op 5 mei. De Stichting is geworteld in het voormalig verzet, vooral in het gedachtengoed dat werd ontwikkeld over maatschappelijke verantwoordelijkheid en menswaardigheid, in de kring van Gerrit van der Veen en Willem Arondeus.

Na een themadag "kinderen van de oorlog' (Scheveningen, 1988) die de stichting organiseerde, en de daaruit voortvloeiende publikatie van een boek met persoonlijke getuigenissen besloot de stichting te streven naar instelling van deze leerstoel. Zij kwam tot dit besluit op grond van de evidente behoefte aan professionele aandacht op het terrein van de zogenoemde tweede generatie-problematiek. Bij de formulering van de leeropdracht is met nadruk het gehele scala van kinderen van de oorlog betrokken, vooral ook kinderen van voormalige NSB'ers en de toenmalige bezetters.

Als voorzitter van de stichting spreek ik mijn ontzetting uit over de door Groeneveld gelanceerde, uitermate verontrustende suggestie als zou het onze bedoeling zijn in het kader van deze leerstoel onderzoek te doen verrichten naar erfelijke eigenschappen in de kring van voormalige verzetsmensen en collaborateurs. Dit is een onjuiste parafrase van de leeropdracht.

Het is bekend dat tijdens de Tweede Wereldoorlog een bijzondere belangstelling heeft bestaan voor genetisch "onderzoek' of wat daarvoor door ging. Tegen deze achtergrond is de suggestie van Groeneveld absurd, zowel met betrekking tot de leerstoelhouder als tot de stichting die de leerstoel instelde. Paul Huidekoper verwoordt in een ingezonden brief (20 juni) uitvoerig het gevaar van Groenevelds beweringen en wijst terecht op de ondermijnende werking voor het zelfvertrouwen van met name de kinderen van "foute' ouders.

De verwarring die afgelopen weken over deze materie in NRC Handelsblad is ontstaan onderstreept nogmaals het belang en de noodzaak van de leerstoel transgenerationele oorlogsgevolgen.