Alle kwartjes tellen nu voor het kabinet-Lubbers/Kok

DEN HAAG, 23 JUNI. Alle kwartjes tellen voor het kabinet-Lubbers/Kok. Het hoge BTW-tarief moet omlaag en dat kost geld. Al eerder was afgesproken dat de rijksuitgaven achter zouden blijven bij de inflatie, maar dat was niet genoeg. Gelukkig helpt het Centraal Planbureau nu een handje. De economische groei zal dit jaar een kwart procent hoger uitvallen dan in maart werd voorspeld. En dat levert het rijk ruwweg een half miljard gulden extra belastinginkomsten op. Kassa!

Dit voorjaar voorspelde het Planbureau in het Centraal Economisch Plan dat het reële nationale inkomen in 1992 met 0,75 procent zou stijgen, na een groei in 1991 van 2,0 procent. Volgens de Koninginne-MEV, een ongepubliceerd CPB-stuk ter voorbereiding op de begroting voor 1993, valt de groei van het reële nationale inkomen in 1992 echter een kwart procent hoger uit: 1,0 procent.

Loopt de Nederlandse conjunctuur nu toch, al is het maar weinig, beter dan verwacht? Misschien. Ook de produktiegroei van bedrijven (excl. energie) schat het CPB een kwart procent hoger dan in het Centraal Economisch Plan (2,0 tegen 1,75). Maar, zo bevestigt CPB-directeur Zalm, dat kwart procent ligt geheel binnen de onzekerheidsmarge waarmee het CPB voorspelt.

De wat hogere produktiegroei is volgens het Planbureau vooral te danken aan de internationale ontwikkeling. Met name de Amerikaanse economie doet het wat beter dan eerder voorzien. De Nederlandse exporteurs profiteren daar extra van omdat hun prijzen ondanks de recente loonstijging minder stijgen dan de wereldmarktprijzen. Maar ook de binnenlandse consumptie ontwikkelt zich iets beter dan verwacht. Hier speelt de loonstijging een positieve rol, evenals de groei van de werkgelegenheid.

Voor 1993 handhaaft het CPB vooralsnog zijn prognose wat betreft de produktiegroei van bedrijven. Die zou volgend jaar 2,5 procent bedragen. De inflatie zou in 1993 echter lager uitkomen. Daarbij speelt de verlaging van de BTW een belangrijke rol. De consumptieprijzen zullen volgens het CPB in 1993 niet met 4,25 procent stijgen maar met 3,7 procent. Dat komt dicht in de buurt van de doelstelling van premier Lubbers (3,5 procent).

Als het hoge BTW-tarief per 1 oktober omlaag gaat van 18,5 naar 17,5 procent kost dat de schatkist dit jaar enkele honderden miljoenen guldens en volgend jaar circa 1,9 miljard gulden. Nu het reële nationale inkomen dit jaar iets hoger stijgt dan verwacht lijkt de financiering in 1992 geen enkel probleem op te leveren. Of dat ook voor volgend jaar geldt is nog maar de vraag. Het Planbureau voorspelt dat het reële nationale inkomen dan met 1,9 procent stijgt, en dat is iets minder dan eerder was voorspeld (2,25 procent).

Opmerkelijk is dat het Planbureau nog maar enkele maanden geleden voorspelde dat het aantal werklozen dit jaar op 350.000 zou uitkomen (30.000 meer dan het gemiddelde van vorig jaar), terwijl het nu rekent op een stabilisering op 320.000. Géén stijging van de werkloosheid dus! Of toch wel?

Navraag leert dat het Centraal Planbureau geen eigen modelprognoses maakt voor de "geregistreerde werkloosheid'. Het berekent het aantal "werkzoekenden zonder baan'. Dat aantal ligt circa 200.000 hoger dan de geregistreerde werkloosheid. Toch verstrekt het Planbureau ook prognoses voor de geregistreerde werkloosheid. Waarom? Directeur Zalm: “Omdat daar nu eenmaal een politieke behoefte aan bestaat”.

Zalm wijst er in dit verband op dat het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering wèl omhoog gaat, onder meer omdat werklozen ouder dan 57,5 jaar niet worden geregistreerd. Het aantal mensen met een uitkering steeg tussen april 1991 en april 1992 van 565.000 naar 588.000.