Rel rond Butch Reynolds legt zwakte van sportrecht bloot

ROTTERDAM, 22 JUNI. Juridische touwtrekkerij over de vraag of wereldrecordhouder Butch Reynolds wel dan niet zou mogen starten op de 400 meter, heeft de sportieve prestaties bij de olympische selectiewedstrijden in het Amerikaanse New Orleans afgelopen weekend volledig overschaduwd. De series voor de 400 meter werden eerst verplaatst van zaterdag tot zondag en daarna weer tot dinsdag, nadat de rechter had bepaald dat Reynolds toch in actie mocht komen ondanks een schorsing van de Internationale Amateur Atletiek Federatie (IAAF). De Federatie dreef de verwarring ten top door te dreigen alle lopers te schorsen, die het zouden wagen om tegen Reynolds uit te komen. Geen van hen zou nog naar Barcelona mogen gaan.

Na de affaire-Krabbe is dit de tweede rel binnen enkele maanden, die de professionele atletiek in discrediet brengt. In beide gevallen blijkt dat de amateurrechtspraak van atletiekbonden en internationale federatie geen enkele rechtszekerheid biedt. Beide affaires demonstreren ook de onvolkomenheid en ontoereikendheid van de huidige dopingcontroles.

De Internationale Amateur Atletiek Federatie (IAAF) heeft Reynolds voor twee jaar geschorst nadat hij bij een wedstrijd in Monaco bijna twee jaar geleden betrapt was op het gebruik van anabole steroïden. Reynolds heeft altijd zijn onschuld volgehouden. Hij heeft steeds gezegd dat er bij de dopingcontrole is geknoeid. Een beroepscommissie van The Atletic Congress (TAC), de Amerikaanse atletiekbond kwam tot de conclusie dat in elk geval grove procedurefouten waren gemaakt.

Op grond daarvan vond de Amerikaanse beroepscommissie dat Reynolds weer aan wedstrijden mocht meedoen. Maar de internationale federatie hield halsstarrig vast aan de schorsing. Ook een beroepsprocedure bij de federatie haalde eind vorige maand niets uit. Dat was voor Reynolds extra pijnlijk omdat zijn schorsing op 12 augustus af zou lopen, net te laat om te kunnen meedoen aan de Spelen.

De 400 meter-loper die al een paar honderdduizend dollar had uitgegeven om zijn recht krijgen en ook al een schadeclaim van 12,5 miljoen dollar bij TAC en IAAF had ingediend, stapte opnieuw naar de rechter, dit keer om toch te mogen meedoen aan de olympische selectiewedstrijden. Zijn lot kwam daarmee in een lawine terecht. Een rechtbank in Columbus, Ohio, bepaalde vrijdag dat hij zaterdag aan de start zou mogen verschijnen. Maar in hoger beroep werd deze uitspraak nog dezelfde dag weer ongedaan gemaakt. Ten onrechte, oordeelde een hogere rechtbank vlak voor het begin van de eerste series op de 400 meter. Wedstrijden die onmiddellijk naar zondag werden verschoven om de Amerikaanse atletiekbond de kans te geven ook tegen deze uitspraak weer in hoger beroep te gaan.

Inmiddels was de verwarring in New Orleans compleet, nadat de internationale federatie had gedreigd om alle Amerikaanse lopers te schorsen, die het zouden wagen tegen Reynolds uit te komen. Zodat ook zij niet aan de Olympische Spelen zouden kunnen meedoen. Istvan Gyulai, secretaris-generaal van de IAAF, liet weten dat Amerikaanse rechterlijke uitspraken die in het voordeel uitvielen van Reynolds, als aanval op de autonome beslissingsbevoegdheid van een onafhankelijk internationaal sportorgaan werden beschouwd. Volgens Gyulai werd daarmee de weg naar chaos geplaveid.

In reactie op dat harde standpunt van de federatie besloten 30 van de 32 400 meter-lopers dat zij geen risico wensten te lopen. Wat Amerikaanse rechters ook zouden bepalen, als Butch Reynolds mocht starten, weigerden ze in actie te komen. De enige twee Amerikaanse atleten die zich dan tijdens de selectiewedstrijden nog voor de Olympische Spelen zouden kunnen kwalificeren waren Butch Reynolds en zijn broer Jeff. Terwijl de IAAF al had laten dat Reynolds in Spanje niet welkom is.

In een uiterste poging de patstelling te doorbreken werden de series gisteren opnieuw verschoven, dit keer naar dinsdag. Dat gebeurde op verzoek van Primo Nebiolo, president van de internationale federatie, die tijd nodig had om zijn bestuur te consulteren. Frank Greenberg, president van de Amerikaanse atletiekbond, gaat ervan uit dat de IAAF met een compromis komt: deelname van Reynolds aan de selectiewedstrijden blijft illegaal in de ogen van de federatie. Maar ze zal geen consequenties hebben voor andere atleten. Hun olympische kansen komen niet in gevaar.

Sportbonden en sportfederaties zouden dit soort kluchten kunnen voorkomen door te zorgen voor zorgvuldige dopingcontroles en een smetteloze besluitvorming, die de toets van een burgerrechter kunnen doorstaan. In plaats van eigen rechter te spelen op basis van willekeur en arrogantie. Tot die tijd zullen atleten steeds het slachtoffer zijn.