Duitse voetballers spelen overal en altijd om hoofdprijzen; Hässler als de nieuwe Matthäus

STOCKHOLM, 22 JUNI. Of het nu het commentaar betreft van Paul Breitner, Karl-Heinz Rummenigge of Franz Beckenbauer, het Duitse voetbal torst op ieder groot toernooi de zware last mee van een roemrijk verleden. Zeker het huidige Duitse gezelschap op het EK in Zweden dat qua individuele techniek nauwelijks over voetballers beschikt die ook maar bij benadering in de schaduw kunnen staan van de groten uit het verleden.

Maar de magie van het Duitse voetbal is dat zelfs minder getalenteerde elftallen ook altijd voor de hoofdprijs in aanmerking komen. Dat blijkt wel weer dit EK. Met zes gele kaarten - een indicatie te meer hoe stroef het succes tot stand is gekomen - plaatste Duitsland zich door een 3-2 overwinning tegen Zweden gisteravond voor de vrijdag in Gothenburg te spelen finale tegen Nederland of Denemarken. Het wordt de vierde eindstrijd van de Duitsers op een EK dat zij in 1972 (Brussel) en 1980 (Rome) al twee keer wonnen.

Maar hoewel Berti Vogts de afgelopen decennia in 95 interlands met vrijwel alle groten uit het Duitse voetbal heeft samengespeeld staat zijn mening toch haaks op die van een man als Paul Breitner. “Het is natuurlijk een geweldig succes, wéér een finale voor het Duits voetbal”, zegt Breitner die er als columnist van Duitsland meest invloedrijke boulevardblad Bild tijdens het WK in 1990 in Italië zelfs niet voor schroomde om Franz Beckenbauer, jarenlang zijn teamgenoot bij Bayern München en het Duitse elftal, als tactische onbenul af te schilderen.

“Vogts moet niet te hoog van de toren blazen”, meent Breitner over het huidige Duitse succes. “De Zweedse bondcoach heeft er tactisch een rommeltje van gemaakt omdat hij twee geschorste spelers miste. De ploeg leefde in een euforiestemming en overschatte zijn eigen mogelijkheden. Dat is fataal tegen Duitsers die een finale ruiken.”

Opmerkelijk genoeg kwam de Zweedse bondscoach Tommy Svensson onafhankelijk van Breitner tot een identieke conclusie. Toen het te laat was. Svensson: “Ik ben zeer teleurgesteld want iedereen was er bij ons van overtuigd dat we een goede kans hadden. We hebben de finale verspeeld in de eerste helft. Pas na de hervatting hebben we er een wedstrijd van gemaakt tegen de Duitsers.”

De realiteit was echter iets genuanceerder. Ondanks het feit dat na de hervatting Limpar en Ekström werden ingebracht door Svensson, controleerden de Duitsers de wedstrijd in feite vanaf de eerste seconde. "Die Mansschaft' maakte het zich alleen door domme concentratiefouten in de verdediging ogenschijnlijk wat moeilijk. Toen libero Helmer de Zweed Ingesson onderuit haalde kende de Italiaan Lanese een penalty toe die door Brolin werd benut. In de slotminuten stond doelman Bodo Illgner rustig te wachten op de bal uit een verdwaalde trap van Ingesson toen Kennet Andersson een sprintje trok en het leer langs de verbouwereerde Duitse keeper kopte. Daardoor kwamen de Zweden zowel bij een stand van 2-0 als 3-1 tot twee keer toe terug toen zij in feite allang knock-out waren.

De Duitsers waren heer en meester. Meestal geleid door de ongrijpbare Thomas Hässler. In de discussie wie de leidersrol op het middenveld bij Duitsland zou moeten overnemen na het wegvallen van Lothar Matthäus is zijn naam over het hoofd gezien. Möller, Sammer of Effenberg waren in de optiek van Vogts voorbestemd voor de rol van vaandeldrager in de middenlinie. En niet Hässler, één van de grootste Duitse talenten van de laatste jaren die bij Juventus jammerlijk mislukte en ook bij AS Roma maandenlang bij zijn contractverlenging kon onderhandelen over een ogenschijnlijk irrelevant detail als een boetiek voor zijn vriendin.

Maar deze Hässler redde Duitsland in de slotseconden met een vrije trap tegen GOS en demonstreerde op vrijwel identieke wijze bij Duitslands eerste goal tegen Zweden dat zijn verfijnde techniek op dode momenten niet op toeval berust. Ook stond Hässler aan de basis van het tweede Duitse doelpunt. Verbeten joeg hij op de bal, tikte naar Sammer, die Riedle een nauwelijks te missen kans bood. Riedle maakte ook de derde Duitse treffer en is daarmee met drie doelpunten voorlopig topscorer in Zweden met Brolin. Met dit verschil dat de Zweed niet meer in actie komt.

Het was vooral de koelbloedige manier waarop Duitsland en passant scoorde, controlerend de bal rondspeelde en Zweden rustig uit liet razen, waar Vogts inspiratie uit putte voor de finale. “Het is geen toeval dat we weer zover gekomen zijn. Want ook voor toeval moet je hard werken. Het is toch de goede mentaliteit geweest die we op het juiste moment hebben getoond waardoor we toch hier weer staan. Ik weet natuurlijk niet of Nederland vrijdag weer onze tegenstander is als we de finale spelen, maar als het wel het geval is weet ik wel dat het een heel andere wedstrijd wordt als afgelopen donderdag.”

Vogts roemde individueel Hässler, Sammer en Helmer. Met de teruggkeerde Reuter en Buchwald, mandekkers die tegen Oranje-individualisten als Bergkamp en Gullit node gemist werden, zal Duitsland de finale vrijwel zeker in dezelfde samenstelling spelen als gisteravond. Vogts: “We hoeven zelfs ook niet bang te zijn van Nederland. Maar dit elftal, dat een Völler en Matthäus mist, kan het zich niet permitteren om in plaats van 90 maar 45 minuten te voetballen. Die fout hebben we tegen GOS gemaakt en tegen Nederland. Vooral tegen Nederland dat over een aantal spelers van wereldklasse beschikt is zo'n instelling fataal.”

Namens de spelers waarschuwde ook Jürgen Klinsmann Oranje, waarbij opmerkelijk genoeg nauwelijks werd gesproken over Denemarken. Klinsmann: “Ik heb groot respect voor het Nederlandse voetbal maar we zullen ons toch niet twee keer zo gemakkelijk laten verrassen. De finale wordt totaal anders. Als we zo spelen als in de tweede helft tegen Holland of zoals vandaag tegen Zweden dan kunnen we ook Europees kampioen worden.”

Na afloop van Zweden-Duitsland hebben Zweedse vandalen huisgehouden in Stockholm. Naar schatting 150 tot 200 Zweden, de meesten zogenaamde neo-Nazi 'skinheads', wapenden zich met stenen en ijzeren staven om op hun weg naar het centrum van de stad vernielingen aan te richten. Volgens de politie werd na de wedstrijd een persoon neergestoken in de buurt van een van de grote warenhuizen. De vandalen, sommigen voorzien van maskers en in het zwart gekleed, zoals het beruchte 'zwarte leger' van de eerste divisieclub AIK Stockholm, keerde een auto om, verbrandde een Duitse vlag en sloeg verscheidene ruiten in. De politie werd met stenen, flessen en stokken bekogeld van een brug in de Kungsgatan. Er werden 190 relschoppers gearresteerd.