Verkiezingen Ethiopië: mislukking dreigt

NAIROBI, 20 JUNI. De eerste vrije verkiezingen in Ethiopië, morgen, dreigen te mislukken door een boycot en door het anarchistische geweld in grote delen van het land. Het Oromo Bevrijdingsfront (OLF), één van de belangrijkste politieke partijen, deelde op het allerlaatste moment mee niet te zullen deelnemen aan de verkiezingen van dit weekeinde.

Volgens een OLF-woordvoerder die dit bekendmaakte, werd dit besluit genomen “omdat de verkiezingsuitslag al is gestolen”. “Er bestaat geen enkele kans dat deze verkiezingen vrij en eerlijk kunnen zijn. Het ontbreekt aan neutrale verkiezingscomités en er houden zich soldaten op bij de stemlokalen.”

Circa de helft van de 50 miljoen Ethiopiërs is Oromo. Zij zouden vermoedelijk op één van de vijf Oromo-partijen hebben gestemd, waarvan het OLF de belangrijkste is. In andere delen van het land, zoals het oosten, waren de verkiezingen al uitgesteld wegens het voortdurende, veelal tribaal geïnspireerde geweld daar. Naar in de hoofdstad Addis Abeba verluidt, overweegt de regering na de OLF-boycot nu ook de verkiezingen uit te stellen in Oromo-gebied. Wanneer hiertoe op het laatste moment zou worden besloten, kunnen er slechts in de helft van het land verkiezingen plaatshebben.

Voor de interim-regering van president Meles Zenawi, die vorig jaar mei na 17 jaar militaire dictatuur aan de macht kwam, zijn geslaagde verkiezingen van het allergrootste belang. Zijn Ethiopische Revolutionaire Democratische Volksfront (EPRDF) beloofde voor het eerst in de geschiedenis van Ethiopië democratie te zullen introduceren. In de visie van Meles Zenawi kan de chronische politieke en tribale verdeeldheid alleen worden gestopt door een democratiseringsproces. Ethiopiërs moeten de democratie nog leren en naarmate het democratiseringsproces verder vordert zal het geweld afnemen. Wanneer al in zo'n vroeg stadium democratische verkiezingen mislukken, komen de beloftes van de regering en de zienswijze van Meles in gevaar.

De verkiezingen moeten resulteren in democratische buurtraden en regionale parlementen. Het is aan deze instituties om het gezag van de overheid buiten de hoofdstad weer op poten te zetten. De politie en veiligheidsdiensten bijvoorbeeld werden na de val van de militaire dictatuur ontbonden en mede daarom kon er zo'n grootschalige gewapende anarchie uitbreken.

De regering heeft tientallen buitenlandse waarnemers uitgenodigd voor deze verkiezingen. De indruk bestaat dat het uiterst arme en onderontwikkelde Ethiopië administratief nog niet klaar is voor verkiezingen. Politieke rivaliteit tussen EPRDF en OLF leidde eerder tot intimidatie en gevechten in Oromo-gebied. OLF-leden werden gearresteerd. Anderzijds, zo blijkt uit berichten van het platteland, heeft het OLF vermoedelijk niet al zijn troepen in kazernes ondergebracht, zoals eerder was afgesproken met het EPRDF.

OLF en EPRDF werken samen in de interimregering in Addis Abeba. Er bestaat weinig vertrouwen tussen beide partijen. Het EPRDF probeert zich op te stellen als een nationale partij, terwijl het OLF bovenal de eeuwenlange onderdrukte aspiraties van de Oromo's probeert te verwezenlijken. Ondanks de grote meningsverschillen worden op het hoogste niveau OLF en EPRDF bijeengehouden in de regering door een gemeenschappelijke vrees, een vrees dat in deze delicate overgangsperiode gebrek aan eenheid tot een nieuwe burgeroorlog zal leiden.

Foto: Inwoners van Addis Abeba worden opgeroepen deel te nemen aan de verkiezingen van 21 juni. (Foto Petterik Wiggers)