Recordval Philips jaagt belegger schrik op het lijf

AMSTERDAM, 20 JUNI. Zelden werd de zomerstilte op het Damrak zo ruw doorbroken als deze week. Terwijl de handelaren op de Amsterdamse effectenbeurs zich meer bezighielden met weddenschappen over doelpunten tijdens het EK-voetbal, schudde Philips de handel wakker met tegenvallers in de consumentenelektronica. Gevolg: een recordomzet van 17 miljoen stukken in Philips en een koersval van 18 procent.

Philips vergrootte daarmee in één klap de angst onder beleggers die nog steeds wachtten op duidelijke signalen voor economisch herstel. Vooruitlopend op dat verwachte herstel profiteerden met name de cyclische fondsen de afgelopen maanden door flink in koers op te lopen. De beurs, zo wist elke handelaar en analist vele malen te melden, loopt immers altijd een half jaar voor. Met andere woorden: in de tweede helft van dit jaar zou het met de beursgenoteerde bedrijven ook weer duidelijk beter gaan. Maar de boodschap van Philips heeft de zaken omgegooid.

Ook vanuit het buitenland komen tekenen van tegenvallend economisch herstel. De beurs van Tokio kelderde deze week naar historische dieptepunten. Sinds 1986 stond het Nikkei-koersgemiddelde niet meer op zo'n laag niveau. De grens van 1.600 punten werd zelfs bijna doorbroken. Volgens Japanse beursanalisten zou de bodem onder de Japanse aandelenmarkt worden weggeslagen als de Nikkei deze barrière doorbreekt.

Philips trok een groot aantal fondsen mee naar beneden. Onder de hoofdfondsen konden slechts drie fondsen koerswinst boeken. Heineken was daarvan de meest opvallende. De bierbrouwer steeg ruim drie procent en sloot op 168,20 gulden. Wolters Kluwer en Océ van der Grinten waren de overige twee fondsen die, zij het minimale, koerswinst boekten. Wolters sloot drie dubbeltjes hoger, bij Océ was de winst nog minder: één dubbeltje.

Voor het overige was het kommer en kwel bij de veertig meest verhandelde beursfondsen op het Damrak. Philips spande natuurlijk de kroon. Ondanks het lichte herstel dat gisteren optrad, verloor de Eindhovense onderneming deze week in totaal 6,70 gulden op de slotkoers gisteren van 31,10 gulden. De tik die dochter Polygram kreeg, viel mee. De muziekproducent verloor over de hele week gezien maar twee kwartjes.

Groter was de invloed op de handelshuizen Hagemeyer en Borsumij Wehry. Beide ondernemingen zijn voor een groot deel van hun omzet afhankelijk van de handel in luxe ektronicaprodukten als videorecorders en televisies. Volgens beursanalisten zullen deze handelshuizen de nodige invloed ondervinden van de tanende belangstelling voor deze produkten. Hagemeyer verloor 4,50 gulden op 132,50 gulden. Voor Borsumij was het verlies vier gulden op 59,50 gulden.

De toekomst van Fokker bleef onderwerp van gesprek. Zolang er geen definitieve zekerheid is over de toekomst van de Nederlandse vliegtuigfabrikant blijft het aandeel onderhevig aan speculaties. De afgelopen dagen zakte de koers in de dalende markt hard mee naar beneden. De val stopte gisteren op 32,50 gulden, bijna vijf procent koersverlies in een week. Ook KLM boerde zwak. De maatschappij besloot na wat aarzelen toch mee te doen aan de grote prijzenslag die al enkele weken woedt op de belangrijke routes tussen Europa en de Verenigde Staten. De tarieven voor eerste klas, business en economy class gaan met gemiddeld veertig procent naar beneden. De koers vloog 1,70 gulden omlaag naar 38,30 gulden.

Voor beleggers met aandelen Elsevier is de pret even voorbij. Velen lieten zich leiden door het beursgezegde “bezit van de zaak is het einde van het vermaak”. Steeds meer beleggers verkopen hun aandelen Elsevier en nemen de winst die zij in de afgelopen maanden met de Amsterdamse uitgever hebben behaald. Een maand geleden kostte een Elsevier aandeel nog 118,40 gulden. Gisteren ging het voor 108,80 gulden van de hand.