Door de pomp

ZUCHTEND EN STEUNEND zijn de grote fracties in de Tweede Kamer door de pomp gegaan.

Volgende week zullen zij naar verwachting instemmen met ratificatie van het uitvoeringsverdrag van Schengen over afschaffing van de persoonscontroles aan de grenzen. Dat vraagt echter een fikse prijs in termen van een humaan vluchtelingenbeleid, de kansen van de verdediging in strafzaken en bescherming van de persoonlijke levenssfeer tegen de uitwisseling van (politie)gegevens over de grenzen. Een probleem is niet in de laatste plaats het open-eindkarakter van "Schengen', dat nader ingevuld zal worden door een overwegend ambtelijk uitvoerend comité.

Weerzin over een elementair gebrek aan rechtswaarborgen leidde begin dit jaar tot een bijna-opstand in de Tweede Kamer. De woordvoerder van de PvdA, Van Traa, zocht via het dagblad Le Monde steun van de Franse collega's om te voorkomen dat de akkoorden in deze staat zouden worden aanvaard. Inmiddels heeft Frankrijk met drie van de acht anderen reeds geratificeerd. De compenserende waarborgen waarvoor de Nederlandse regering zich alsnog bij de partners sterk zou maken, pakken uit als een aftelsom. De vraag hoe te voorkomen dat onrechtmatig bewijs via een Schengen-partner wordt witgewassen verdween al direct onder tafel. Inschakeling van het Europese Hof van Justitie is doorverwezen naar een studiegroep. Dat vraagt de nodige tijd, waarschuwt het kabinet, en een invidueel klachtrecht kunnen Schengen-burgers al direct vergeten. De partners bleken trouwens ook grote bezwaren te hebben tegen publikatie van voorgenomen besluiten van het uitvoerend comité, zodat een (ons) nationaal parlement eventueel nog kan proberen aan de rem te trekken.

DIT LAATSTE lijkt er, met de nodige mitsen en maren, toch van te kunnen komen. Maar op het essentiële punt van rechterlijke controle is een studieopdracht natuurlijk wel een heel schamel vijgeblad. Opschorting van de ratificatie door Nederland, zoals aanvankelijk geopperd door de D66-afgevaardigde Wolffensperger, is zo ongeveer het enige geloofwaardige middel om druk op de ketel te houden. De formule van een herbezinning na twee jaar, die hij per motie aan de Kamer voorlegde, is een bijna pathetisch zwaktebod.

Het is er na het Deense nee voor een Eurogezinde volksvertegenwoordiging natuurlijk niet makkelijker op geworden dwars te liggen. Maar wat zei CDA-afgevaardigde De Hoop Scheffer ook al weer in januari over Schengen? “Het parlement moet nu zijn tanden laten zien, en bijten als dat moet, anders zijn wij een gepasseerd station”. Waarvan akte.